ابدۇرازاق تەمىر

كەلۋ قاينارى:   |   جولدانعان ۋاقىتى:2014 - 07 - 07 10:00

 

   ابدۇرازاق تەمىر (بۇرىن رازاق تەمىر ەسىمىن قولدانعان)، ەر، ۇيعۇر، 1953-جىلى ساۋىردە دۇنيەگە كەلگەن. ج ك پ شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى پارتكومىنىڭ شۋجيى، ورىنباسار اكادەميا باستىعى، اعا زەرتتەۋشى. ج ك پ شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق 5-، 6-كەزەكتى پارتيا قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى؛ اۆتونوميالى رايوندىق 10-كەزەكتى حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ مۇشەسى. اۆتونوميالى رايونىمىزعا كورنەكتى ۇلەس قوسقان ۇزدىك مامان، اۆتونوميالى رايوندىق فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمداردى جوبالاۋ باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ مۇشەسى، اۆتونوميالى رايوندىق كەڭەسشىلەر ۇيىرمەسىنىڭ كەڭەسشىسى، اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى ەكونوميكا زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ەرەكشە ۇسىنىس ەتىلگەن اعا زەرتتەۋشسى، شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى عىلمي القاسىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى، شينجياڭ اۋىل شارۋاشىلىق ەكونوميكاسى عىلمي قوعامىنىڭ تۇراقتى القاسى، جۇڭگو ۇلتتار عىلمي قوعامىنىڭ تۇراقتى القاسى، شينجياڭ ۇلتتار قوعامىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.

  1983-جىلدان بەرى، جيىنى 3 ميلليون ارىپتەن اساتىن 100 دەن ارتىق عىلمي ماقالا، شىعارما جانە اۋدارما تۋىندىلارىن جاريالاپ، مولشەرمەن 10 ميلليون ارىپتەن تۇراتىن عىلمي زەرتتەۋ ماتەريالدارىن جيناقتاپ، رەتتەدى. باستى شىعارمالارىنان: «شينجياڭنىڭ ەكونوميكالىق دامۋ ستراتەگياسى تۋرالى زەرتتەۋ » (قۇراستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى، مەملەكەتتىك قوعامدىق عىلىمدار قورى نىسانى، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 1986-جىل)، «كوركەيۋ جولىنداعى تالعام ــــ شينجياڭدا ەتەك الدىرۋ جانە ەسىك اشۋ تۋرالى زەرتتەۋ» (ورىنباسار رەداكتور، مەملەكەتتىك قوعامدىق عىلىمدار قورى نىسانى، شينجياڭ ۋنيۆەرسيتەتى باسپاسى، 1991-جىل)، «شۇرات ەكونوميكاسى جايىندا» (قۇراستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى، مەملەكەتتىك قوعامدىق عىلىمدار قورىنىڭ ءتۇيىندى زەرتتەۋ نىسانى، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 1995 -جىل)، «شينجياڭ بازار ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى تۋرالى زەرتتەۋ» (قۇراستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 1995-جىل)، «شينجياڭنىڭ رەفورما جاساپ، ەسىك اشقاندىعىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيى » (قۇراستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 1998-جىل)، «21-عاسىرعا بەت العان شينجياڭ (ەكونوميكا تومى)» (ورىنباسار رەداكتور، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 1999-جىل)، «شينجياڭنىڭ ۇلتتار ىنتىماعى تۋرالى جاڭاشا تۇسىنىك» (باس رەداكتور، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 2002-جىل)، «شينجياڭ تاريحى جانە دامۋى» (اق تىستى كىتاپ، مەملەكەتتىك ءتۇيىندى زەرتتەۋ نىسانى، 2003-جىلى 26-مامىر كۇنگى مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ اقپارات كەڭسەسى جاعىنان ەل ءىشى-سىرتىنا اشىق جاريالانعان، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 2003-جىل)، «شينجياڭنىڭ اۋىل-قىستاق ەكونوميكا رەفورماسى مەن اۋىل-قىستاق ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى تۋرالى زەرتتەۋ» (باس رەداكتور، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 1992-جىل)، «21-عاسىرعا بەت العان شينجياڭنىڭ ابزال بايلىقتارىن اشۋ» (باس رەداكتور، شينجياڭ حالىق باسپاسى، 1999-جىل) قاتارلىلار بار؛ جەتەكشىلىك ەتكەن زەرتتەۋ تاقىرىپتارىنان: 1999_2000، 2003_2004، 2004_2005- جىلدارى «شينجياڭ ەكونوميكاسى مەن قوعامىنىڭ بەتالىسىن تالقىلاۋ جانە مەجەلەۋ» (قىسقاشا «كوك تىستى كىتاپ دەپ اتالدى»)، مەملەكەتتىك قوعامدىق عىلىمداردىڭ ءتۇيىندى نىسانى «ۇيعۇر ادەبيەتى تاريحى» (4 تومدى كىتاپ، ۇلتتار باسپاسى، 2004-جىل)، اۆتونوميالى رايوندىق قوعامدىق عىلىمداردىڭ ءتۇيىندى نىسانى «تۇركى تىلدەر سوزدىگى» حانزۋشاعا اۋدارىلعان نۇسقاسى ( 3 تومدى كىتاپ، ۇلتتار باسپاسى، 2002-جىل)، «باتىس ءوڭىردى قاۋىرت اشۋ جانە شينجياڭ از ۇلتتارىنىڭ ءداستۇرلى ەكونوميكالىق ءوندىرىس ءتاسىلى تۋرالى زەرتتەۋ» (مەملەكەتتىك قوعامدىق عىلىمدار قورىنىڭ ءتۇيىندى نىسانى) قاتارلىلار بار؛ اۋدارما تۋىندىلارىنان: «اۋىل-قىستاق سەلبەستىك ەكونوميكاسىنا ارنالعان بۇعالتىرلىق وقۋلىعى» (شينجياڭ جاستار باسپاسى، 1987-جىل).

  سيلىق العان نىساندار: «اۋىل-قىستاق ەكونوميكاسى رەفورماسىنداعى زور ىلگەرىلەۋشىلىك جانە ونىڭ اۋىل-قىستاق ەكونوميكاسى قۇرىلىمىنا بولعان ىقپالى» جانە «شينجياڭ اۋىل-قىستاقتارىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋ ستراتەگياسى تۋرالى زەرتتەۋ» قاتارلى ەكى ماقالاسى جەكە-جەكە اۆتونوميالى رايوندىق 1-، 2-كەزەكتى فيلوسوفيا- قوعامدىق عىلىمدارداعى ۇزدىك تۋىندىلاردى باعالاۋدا 3- دارەجەلى سيلىق العان؛ كوللەكتيۆتىك نىسان «شينجياڭنىڭ ەكونوميكالىق دامۋ ستراتەگياسى تۋرالى زەرتتەۋ»، «كوركەيۋ جولىنداعى تالعام ــــ شينجياڭدا ەتەك الدىرۋ جانە ەسىك اشۋ تۋرالى زەرتتەۋ» سىندى ەكى شىعارماسى جەكە-جەكە 1979-، 1989-جىلدارى جۇڭگو از ۇلتتار رايونى ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىن زەرتتەۋدەگى تۋىندىلاردى باعالاۋدا 1-دارەجەلى سيلىقتى جانە اۆتونوميالى رايوندىق 3-كەزەكتى فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمدارداعى ۇزدىك تۋىندىلاردى باعالاۋدا 2-دارەجەلى سيلىقتى ەنشىلەدى. «جاڭا-كونە ءتۇزىلىستىڭ الماسۋ بارىسىنداعى شينجياڭنىڭ اۋىل-قىستاق رەفورماسى مەن ونىڭ دامۋىن زەرتتەۋ جايىندا» (عىلمي ماقالا) 1994-جىلى مەملەكەتتىك 3-كەزەكتى دىڭ شياۋپيڭ شىعارمالارىنىڭ تاڭدامالىلارىن ۇيرەنۋ جانە جۇڭگوشا سوتسياليزم نازارياسى تالقى جينالىسىندا تاڭداۋلى عىلمي ماقالا سيلىعىن الدى؛ كوللەكتيۆتىك نىسان «شۇرات ەكونوميكاسى» 1997-جىلى ورتالىق ۇگىت ءبولىمىنىڭ «بەستە ءبىر ينجەنەرياسى» سيلىعىن الدى؛ كوللەكتيۆتىك نىسان «21-عاسىرعا بەت العان شينجياڭ ەكونوميكاسى» اۆتونوميالى رايوندىق 5-كەزەكتى قوعامدىق عىلىمدارداعى ۇزدىك تۋىندىلاردى باعالاۋدا 3-دارەجەلى سيلىقتى قانجىعاسىنا بايلادى.

حانزۋشادان اۋدارعان: سەرىك دالەلقان ۇلى

كەلۋ قاينارى: شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار تورى

جاۋاپتى رەداكتورى: سەرىك

سۋرەتتەر سويلەيدى

اكادەميا سىر شەرتەدى

كەلپىن قاراكول تابيعي قورىق رايونى

تۇرپان سور اراسان كورىنىستەرى

كوركەم ۇرىمجى

چىلاندىقتاردىڭ تۇرمىسىنان قيىقتار

‹جاۋ جۇرەك مىڭ بالا› كينوسىنداعى اكتەرلەر

ساحارا سالتاناتى

سۇلۋ سايرام

قازاقتىڭ ۇلى اقىنى ـــ اباي قۇنانباي ۇلى

قازاقتىڭ سول قىزدارى ــــ اي

قازاقتىڭ رۋحى ــــ دومبىرا

سىنتاستار سىرى