شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى

كەلۋ قاينارى: شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى   |   جولدانعان ۋاقىتى:2014 - 07 - 16 10:18

اكادەميا تاريحى:

شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومعا تىكە قاراستى فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمداردى ۋنيۆەرسال زەرتتەيتىن ورگان بولىپ، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم ۇگىت ء بولىمىنىڭ باسشىلىعىندا قۇرىلعان ءىس ورىن. ول اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم ۇگىت ء بولىمىنىڭ ساياسي نازاريالاردى زەرتتەۋ كەڭسەسى، اۆتونوميالى رايوندىق عىلىم-تەحنيكا كوميتەتىنە قاراستى شينجياڭ ۇلتتار زەرتتەۋ ينستيتۋتى، بۇرىنعى اۆتونوميالى رايوندىق جازۋ رەفورمالاۋ كوميتەتىنىڭ ء تىل زەرتتەۋ كەڭسەسى جانە اۆتونوميالى رايوندىق مۇراجايدىڭ ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ اترەتى نەگىزىندە قۇرىلعان. 1979-جىلى 9-قىركۇيەكتە اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ بەكىتۋىمەن شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ دايىندىق گرۋپپاسى قۇرىلىپ، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ تۇراقتى مۇشەسى، ۇگىت ء بولىمىنىڭ باستىعى حان يۇڭساۋ جولداس گرۋپپا باستىقتىعىنا تاعايىندالادى. ەكى جىلدىق دايىندىقتان سوڭ، 1981-جىلى ناۋرىزدا شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى رەسمي قۇرىلادى.

اكادەميا قۇرىلىمى:

عىلمي زەرتتەۋ ورىندارىنان: ماركسيزم-لەنينيزم، ماۋ زىدۇڭ يدەياسىن زەرتتەۋ ينستيتۋتى، ۇلتتار ينستيتۋتى، ء دىن ينستيتۋتى، تاريح ينستيتۋتى، ء تىل ينستيتۋتى، ۇلتتار مادەنيەتى ينستيتۋتى، ورتا ازيا ينستيتۋتى، ەكونوميكا ينستيتۋتى، زاڭ ينستيتۋتى، قوعام ينستيتۋتى، اۋىل-قىستاق دامۋى ينستيتۋتى، جۇڭگوشا سوتسياليزم نازارياسى جۇيەسىن زەرتتەۋ ورتالىعى قاتارلى 12 زەرتتەۋ ينستيتۋتى بار.

عىلمي زەرتتەۋگە كومەكشى قۇرىلىمداردان: 320 مىڭ دانا كىتاپ قورىنا يە كىتاپحانا مەن ء بىر جۋرنال باسپاسى بار. وندا حانزۋ، ۇيعۇر، قازاق تىلىندەگى «شينجياڭ قوعامدىق عىلىمى» مەن حانزۋ تىلىندەگى «باتىس ء وڭىردى زەرتتەۋ» قاتارلى ء تورت ء تۇرلى ەل ء ىشى-سىرتىنا اشىق جاريالاناتىن باسىلىمدار جارىق كورەدى.

باسقارۋشى قۇرىلىمدار: اكادەميا كەڭسەسى، كادرلار باسقارماسى، عىلمي زەرتتەۋ-سىرتقى ىستەر باسقارماسى، جوسپار-قازىنا باسقارماسى، ورگان ارتقى شەپ باسقارماسى قاتارلىلار.

پارتيا جانە بۇقارالىق توپ قۇرىلىمدارىنان: اكادەميا پارتكومى، ء تارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى (باقىلاۋ كەڭسەسى)، جۇمىسشىلار ۇيىمى، وداق باس ياچەيكاسى قاتارلىلار بار.

قوسىمشا قۇرىلىمدار: زەينەتكە شىققان قىزمەتكەرلەرگە قىزمەت وتەۋ ورتالىعى.

اكىمشىلىك ىشتاتقا جاتپايتىن التى زەرتتەۋ ورتالىعى بار: ولار شينجياڭ دىڭ شياۋپيڭ نازارياسىن زەرتتەۋ ورتالىعى، شينجياڭ ەكونوميكالىق دامۋ ستراتەگياسىن زەرتتەۋ ورتالىعى، شينجياڭ ۇلت جانە ء دىن ماسەلەسىن زەرتتەۋ ورتالىعى، شينجياڭ حالىقارالىق ماسەلەلەردى زەرتتەۋ ورتالىعى، باتىس ء وڭىردى زەرتتەۋ ورتالىعى، شينجياڭ مادەنيەت دامۋىن زەرتتەۋ ورتالىعى قاتارلىلار.

ايماق، وبلىستارمەن بىرلەسىپ قۇرعان قوعام جانە ەكونوميكا دامۋىن زەرتتەۋ ورىندارىنان: شينجياڭ بۇراتالا وبىلىستىق قوعام جانە ەكونوميكا دامۋىن زەرتتەۋ ورنى، ىلە قازاق اۆتونوميالى وبىلىستىق قوعام جانە ەكونوميكا دامۋىن زەرتتەۋ ورنى، اقسۋ ايماقتىق قوعام جانە ەكونوميكا دامۋىن زەرتتەۋ ورنى، حوتان ايماقتىق قوعام جانە ەكونوميكا دامۋىن زەرتتەۋ ورنى قاتارلىلار بار.

قىزمەتكەرلەر قۇرامى

اكادەميادا جالپى 229 ىشتاتتى قىزمەتكەر بار، زەينەتكە شىققاندار 137 ادام ، قىزمەتتەگى ء تۇرلى كاسىپتىك-تەحنيكالىق قىزمەتكەر 143 ادام بولىپ، مۇنىڭ ىشىندە جوعارى كاسىپتىك-تەحنيكالىق اتاققا يە 17 ادام، تەتە جوعارى اتاققا يە 46 ادام، ورتا دارەجەلى كاسىپتىك-تەحنيكالىق اتاققا يە 65 ادام، دوكتورانت 4 ادام، ماگيستر ماعلۇماتىنا يە 8 ادام، تولىق كۋرس ماعلۇماتىنا يە 92 ادام. بۇكىل اكادەمياداعى قىزمەتكەرلەر حانزۋ، ۇيعۇر، قازاق، حۇيزۋ، موڭعۇل، مانزۋ، قىرعىز، سىبە، تاجىك، وزبەك، سالا قاتارلى 11 ۇلتتان قۇرام تابادى، مۇنىڭ ىشىندە از ۇلت قىزمەتكەرلەر %48 تىن ۇستايدى.

ج ك پ شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى كوميتەتى 7 پارتكوم مۇشەسىنەن قۇرالعان. اۋدان باسقارما دارەجەلى باسشى كادر 43 ادام. قازىر 16 پارتيا ياچەيكاسى جانە 196 پارتيا مۇشەسى بار، مۇنىڭ ىشىندە جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەر 125 ادام، زەينەتكە شىققان جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەر 71 ادام.

نەگىزگى مىندەتى

1. اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن ۇكىمەتتىڭ قاجەتىنەن شىعاتىن سەنىمدى «اقىلشىلار قوسىنى» مەن «يدەولوگيا قامباسى» بولۋ.

شينجياڭنىڭ رەفورما، دامۋ، ورنىقتىلىعىنداعى ستراتەگيالىق، جالپى تۇلعالىق، بولجالدىق سيپاتتى ماسەلەلەردى مۇقيات زەرتتەۋ؛ اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن ۇكىمەت نازار اۋدارىپ وتىرعان، قوعامنىڭ ء ار سالاسىنداعىلار كوڭىل بولەتىن كەلەلى، تولعاقتى، كۇردەلى ماسەلەلەردى زەرتتەۋ.

2. اۆتونوميالى رايونداعى فيلوسوفيالىق-قوعامدىق عىلىم نازارياسىنداعى كەلەلى عىلمي ماسەلەلەردى زەرتتەيتىن نەگىزگى بازاعا اينالۋ.

3. ماركسيزم-لەنينيزم، ماۋ زىدۇڭ يدەياسىن، دىڭ شياۋپيڭ نازارياسىن، «ۇشكە ۋاكىلدىك ەتۋ» ماڭىزدى يدەياسىن ۇگىتتەۋدىڭ جانە پارتيانىڭ لۋشيانىن، باعىتىن، ساياساتىن، دۇرىس فيلوسوفيالىق-قوعامدىق عىلىم نازاريا بىلىمدەرىن ۇگىتتەۋدىڭ ماڭىزدى باعىتتىق ارمياسى بولۋ.

4. شينجياڭداعى ء ارقايسى ايماق (وبىلىس)، اۋداندارداعى (قالا) ماڭىزدى سالالار، وندىرىستەر، كاسىپورىنداردىڭ رەفورماسى مەن دامۋىنا اقىلشى بولۋ (اقىل كورسەتىپ، كەڭەس بەرۋ).

اكادەميانىڭ نەگىزگى ماقساتى مەن باعىتى

اكادەميامىز قۇرىلعاننان بەرى «ەكىگە قىزمەت وتەۋ» جانە «ۇشپەن ۇشتاستىرۋ مەن ء ۇشتى نەگىز ەتۋ» سىندى اكادەميانىڭ نەگىزگى ماقساتى مەن باعىتىنا تاباندى بولىپ كەلدى.

«ەكىگە قىزمەت وتەۋ»: شينجياڭنىڭ رەفورما، دامۋ، ورنىقتىلىعىنا قىزمەت وتەۋ، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن حالىق ۇكىمەتىنىڭ شەشىم جاساۋىنا قىزمەت وتەۋ.

«ۇشپەن ۇشتاستىرۋ مەن ء ۇشتى نەگىز ەتۋ»: نازاريالىق زەرتتەۋ مەن ء ىس جۇزىندىك ماسەلەلەر جونىندەگى زەرتتەۋدى ء وزارا ۇشتاستىرىپ، ء ىس جۇزىندىك ماسەلەلەردى زەرتتەۋدى نەگىز ەتۋ؛ تاريحي زەرتتەۋ مەن رەال ماسەلەلەر جونىندەگى زەرتتەۋدى ء وزارا ۇشتاستىرىپ، رەال ماسەلەلەردى زەرتتەۋدى نەگىز ەتۋ؛ مەملەكەتتىك ماسەلەلەر جونىندەگى زەرتتەۋ مەن شينجياڭ ماسەلەسى جونىندەگى زەرتتەۋدى ء وزارا ۇشتاستىرىپ، شينجياڭ ماسەلەسىن زەرتتەۋدى نەگىز ەتۋ.

ء پان قۇرىلىسى

اكادەميامىز ج ك پ ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ شۋجيى ۋاڭ لىچۋان جولداس قاتاڭ دارىپتەگەن «شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ ء تۇيىندى پاندەر قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ» جونىندەگى نۇسقاۋ رۋحىن دايەكتى تياناقتاندىرىپ، شينجياڭنىڭ رەفورما، دامۋ، ورنىقتىلىق سىندى ء ىس جۇزىندىك جاعدايىن توڭىرەكتەي وتىرىپ، ۇلتتار، ء دىن ىستەرى، شينجياڭ تاريحى، ورتا ازيا، ەكونوميكانى زەرتتەۋدەي 5 ء تۇيىندى ء پان قۇرىلىسىن مىقتى ۇستادى.

بۇدان سىرت، ء تىل زەرتتەۋ، از ۇلت ادەبيەتىن زەرتتەۋ، زاڭ زەرتتەۋ، ماركسيزم-لەنينيزمدى زەرتتەۋ سىندى ء تورت ء پان قۇرىلىسىنا دا شارت-جاعداي جاراتىلدى ء ارى ويداعىداي جۇرگىزىلدى.

دارىندىلار قوسىنى قۇرىلىسى

شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى «10-بەسجىلدىق»، «11-بەسجىلدىق» جوسپار مەزگىلىندە، بۇكىل ەلگە ايگىلى، سونداي-اق حالىقارادا نەداۋىر ىقپالعا يە ء بىرقانشا تاڭداۋلى دارىندى، 10 قانشا عىلمي جەتەكشى مەن زەرتتەۋشى تىرەكتەردى جەتىلدىرۋى كەرەك. ورتالىقتىڭ 2003-جىلعى 32-ءنومىرلى حۇجاتىنىڭ رۋحى بويىنشا، فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمدارداعى دارىندىلار قوسىنىن كۇشەيتۋ كەرەك.

جاس زەرتتەۋشىلەردى ەل ء ىشى- سىرتىنداعى ايگىلى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە نەمەسە عىلمي زەرتتەۋ ورىندارىنا بارىپ ء بىلىم اسىرۋعا، ارالاۋعا نەمەسە ماگيسترلىق، دوكتورلىق ماعلۇماتىن الۋعا جىبەرۋ كەرەك.

عىلمي اۋىس-كۇيىس جانە تەكسەرۋ-زەرتتەۋ

شينجياڭداعى ارناۋلى قوعامدىق عىلىمداردى زەرتتەۋ ورگانى بولعان قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى شينجياڭعا باعىتتالعان تەكسەرۋ-زەرتتەۋ جۇمىسىن، ء سوز جوق، كۇشەيتۋ كەرەك.

رەفورمانى ىلگەرىلەتىپ، باسقارۋدى كۇشەيتۋ

پارتيانىڭ 16-قۇرىلتايى مەن 16-كەزەكتى ء ۇشىنشى جالپى ء ماجىلىستىڭ رۋحى بويىنشا، تالىقپاي قىزمەت ىستەپ، ء ورىس اشا العا ىلگەرىلەپ، فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمداردا جاڭالىق اشۋ جۇيەسىن ورناتىپ، وسىزامانعى عىلمي زەرتتەۋ اكادەميالارىنىڭ ء تۇزىمىن بىرتىندەپ ورناتۋ جانە كەمەلدەندىرۋ كەرەك. اكادەميانىڭ كادرلار قىزمەتىندەگى ء بولىس ء تۇزىمى رەفورماسىن، عىلمي زەرتتەۋدى باسقارۋ ء تۇزىمى رەفورماسىن لايىقتى ىلگەرىلەتىپ، بۇكىل اكادەمياداعى زەرتتەۋشىلەر مەن قالىڭ جۇمىسشى-قىزمەتكەرلەردىڭ قىزمەت بەلسەندىلىگىن ارتتىرىپ، ء تۇرلى ەرەجە-ء تۇزىمدى اقاۋسىزداندىرىپ، ىشكى ىستەرىن باسقارۋدى كۇشەيتۋ كەرەك.

عىلمي زەرتتەۋ جاعدايى:

20 قانشا جىلدان بەرى، شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى ساياسي-يدەيا جاقتان، باستان-اقىر پارتيا ورتالىق كوميتەتى جانە اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوممەن ء بىراۋىزدىلىقتى ساقتاپ، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ قاۋلىسى مەن نۇسقاۋىن قاز-قالپىندا ورىندادى. اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ قامقورلىعى مەن باسشىلىعىندا، شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى ماركسيزمنىڭ فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمدار سالاسىنداعى جەتەكشىلىك ورنىن ساقتاپ، «قوس ء جۇز» باعىتى مەن نازاريانى امالياتپەن ۇشتاستىرۋ پرينسيپىنەن اۋىتقىماي، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ شەشىمىنە جانە اۆتونوميالى رايوننىڭ ء ۇش وركەنيەت قۇرىلىسىنا قىزمەت وتەۋدەن بۇلجىماي، رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ مەن وسىزامانعى قۇرىلىستاعى ء تۇرلى ء ىرى ماسەلەلەردى مۇقيات زەرتتەپ جانە تالقىلاپ، پارتيانىڭ ۇلت جانە ء دىن جونىندەگى ساياساتىن بارىنشا ۇگىتتەپ، وتاننىڭ تۇتاستىعىن، ۇلتتار ىنتىماعىن، قوعام ورنىقتىلىعىن قورعاۋ مەن ۇلتتىق بولشەكتەۋشىلىككە، ء دىني ۇشقارىلىققا، زورلىقتى كۇش لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ كۇرەسىندە نازاريالىق جاقتان قولداپ-قۋاتتاۋ كورسەتتى. شينجياڭنىڭ وڭىرلىك ەرەكشەلىگى مەن ۇلتتىق وزگەشەلىگىن بىرلەستىرىپ، ء تۇرلى پاندەر جونىندەگى قوعامدىق عىلىمداردىڭ ارناۋلى زەرتتەۋلەرىن ورىستەتىپ، ء بىرقىدىرۋ جوعارى ورەدەگى عىلمي زەرتتەۋ جەتىستىكتەرىنە قول جەتكىزىپ، ء بىر توپ عىلىم سالاسىنداعى كوشباسشىلارىن جەتىلدىردى.

1. اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورنالاستىرۋى بويىنشا، قىرۋار قوعامدىق تەكسەرۋ-زەرتتەۋ قيمىلىن وزدىردى. اكادەميا قۇرىلعاننان بەرى، وتە-موتە جۋىق جىلداردان بەرى، ء بىز اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم كوڭىل بولەتىن كەلەلى ماسەلەلەردى توڭىرەكتەپ، ىلگەرىندى-كەيىندى شينجياڭنىڭ ۇلت، ء دىن، از ۇلتتار ء تىل- ادەبيەت، ەكونوميكا جانە قوعام دامۋى جونىندە تەكسەرۋ-زەرتتەۋ الىپ باردىق. مۇنىڭ ىشىندە ۋاكىلدىك سيپات الاتىندارى مىنالار: وڭتۇستىك شينجياڭ رايونىنىڭ شۇرات ەكولوگياسى مەن ەكونوميكالىق دامۋ جاعدايى جونىندەگى تەكسەرۋ-زەرتتەۋ، ىلە رايونىنىڭ سىرتقا اشىق ۇستالۋ جاعدايى جونىندەگى تەكسەرۋ-زەرتتەۋ، سولتۇستىك شينجياڭنىڭ مال شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋ جاعدايى جونىندەگى تەكسەرۋ-زەرتتەۋ، مۇناي ونەركاسىبىندەگى بارلاۋ جانە اشۋ جاعدايىن تەكسەرۋ-زەرتتەۋ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاسىپورىن مەن حالىق مەنشىگىندەگى كاسىپورىندار جونىندەگى تەكسەرۋ-زەرتتەۋ، بيڭتۋان رەفورماسى جانە ونىڭ دامۋ ماسەلەسى جونىندەگى تەكسەرۋ-زەرتتەۋ، شينجياڭنىڭ شەكارا وتكەل قۇرىلىسى مەن شەكارا ساۋداسىنىڭ دامۋ احۋالى جونىندەگى تەكسەرۋ-زەرتتەۋ، ىرگەلەس ەلدەر جانە شينجياڭنىڭ ورنىقتىلىعى ماسەلەسى جونىندەگى تەكسەرۋ-زەرتتەۋ، ء يسلام فۋندامەنتاليزمىنىڭ شينجياڭداعى ىقپالى مەن زاڭسىز ء دىني قيمىلدار جونىندەگى تەكسەرۋ-زەرتتەۋ قاتارلىلار. اتالعان تەكسەرۋ-زەرتتەۋلەر عىلمي زەرتتەۋ قىزمەتىن قىرۋار ماتەريالمەن قامدادى، ودان دا ماڭىزدىسى اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم مەن ۇكىمەتتىڭ شەشىم جاساۋىنا قۇندى دەرەكتەر ازىرلەدى.

2. يدەولوگيا سالاسىن توڭىرەكتەي بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرىپ، ء بىرسىپىرا تاقىرىپتىق زەرتتەۋلەر مەن باعىتتامالى سيپاتتى سىن قيمىلىن ورىستەتتى. 1983-جىلدىڭ قىسىنان 1984-جىلدىڭ كوكتەمىنە دەيىن، دىڭ شياۋپيڭ جولداستىڭ «يدەولوگيا شەبىندە رۋحاني ازعىندىقتان اۋلاق بولۋ كەرەك» دەگەن نۇسقاۋ رۋحى مەن اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورنالاستىرۋى بويىنشا، شينجياڭنىڭ ء ىس جۇزىندىك جاعدايىمەن ۇشتاستىرىپ، «تۇركولوگيا» ماسەلەسى جونىندە نازاريالىق تالقى جانە يدەيالىق تاربيە قيمىلىن قانات جايدىردى. 1990-جىلى تۇرعىن الماستىڭ «ۇيعۇرلار» اتتى تۋىندىسىن قامتىعان ء ۇش كىتاپتىڭ اۋىر ساياسي قاتەلىگى جونىندە سىن تەزىنە الۋ قيمىلىن الىپ باردى. 1994-جىلدان 1996-جىلعا دەيىن «ەكى ء پانيزم» ماسەلەسى جونىندە ىشكەرىلەي زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، «ء پانيسلاميزم، ء پانتۇركيزم تۋرالى زەرتتەۋلەر» اتتى كىتاپ جازىلىپ، باسپادان شىقتى. 1998-جىلدان 2000-جىلعا دەيىن، باس شۋجي جياڭ زىميننىڭ شينجياڭدى كوزدەن كەشىرگەندەگى سويلەگەن ماڭىزدى ء سوزىنىڭ رۋحىن دايەكتىلەندىرىپ، «شىعىس تۇركىستان» كۇشتەرىنىڭ كەرتارتپا نازارياسىنا تويتارىس جاساپ، «شينجياڭ تاريحىن دۇرىس بايانداۋ»، «شينجياڭ ۇلتتارىنىڭ دامۋ تاريحىن دۇرىس بايانداۋ»، «شينجياڭ يسلام ء دىنى تاريحىن دۇرىس بايانداۋ» قاتارلى شينجياڭ كادرلارى ۇيرەنەتىن وقۋلىق كىتاپتاردى قۇراستىرىپ، اۆتونوميالى رايونداعى ء ار ۇلت-كادر بۇقاراسىنىڭ «بەس كوزقاراس» تاربيەسى مەن يدەيالوگيا سالاسىنداعى بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرۋ كۇرەسى بارىسىنداعى قايتالاي ۇيرەنۋگە ويداعىداي سايكەستى. 2002-جىلدان 2003-جىلعا دەيىن مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ اقپارات كەڭسەسى مەن اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ تالابى بويىنشا، ەلىمىز ۇكىمەتى تۇڭعىش جاريالاعان «شينجياڭ تاريحى جانە دامۋى» اتتى اق تىستى كىتاپتىڭ العاشقى نۇسقاسىن دايىنداپ، اتالعان اق تىستى كىتاپتىڭ وقىرمانعا باعدارناماسىن جازىپ، شينجياڭنىڭ ء بىرسىپىرا كەلەلى تاريحي، رەال ماسەلەلەرىن ەگجەي-تەگجەيلى باياندادى جانە وعان جاۋاپ بەردى.

3. شينجياڭنىڭ كەلەلى نازاريالىق عىلىمى مەن رەال ماسەلەسىن توڭىرەكتەي وتىرىپ، ء بىر توپ تاماشا زەرتتەۋ جەتىستىكتەرىنە قول جەتكىزدى. اكادەميا قۇرىلعان 30 جىلدان بەرى، جيىنى 300 دەن استام تۋىندى (اۋدارما تۋىندىلار دا قامتىلادى) باسپادان شىعىپ، 900 دەن استام عىلمي ماقالا، تەكسەرۋ-زەرتتەۋ مالىمەتى جاريالاندى. ولكە، مينيستر دارەجەلىدەن جوعارى 198 نىسان ماراپاتتالدى. قاتىستى تاراۋلاردىڭ ساناعىنا نەگىزدەلگەندە، 2002-جىلى شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى جاريالاعان ماقالالارىنىڭ سانى بۇكىل ەلدەگى اكادەميالار جاعىنان 8 – ورىندى، 43 ولكە، قالاداعى قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى بويىنشا 7 – ورىندى يەلەگەن. اۆتونوميالى رايون كولەمىندەگى سيلىق ەنشىلەگەن مەكەمە، ورىندار جاعىنان 1 – ورىندى يەلەگەن.

4. 20 قانشا جىلدىق فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمدار جونىندەگى كەلەلى تاقىرىپتىق زەرتتەۋلەر ارقىلى، ء بىر توپ ء پان كوشباسشىلارىن جەتىلدىردى. اكادەميا قۇرىلعاننان بەرى، شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى مەملەكەتتىك قوعامدىق عىلىمدار قورى نىسانىنان 39 ىن، اۆتونوميالى رايوننىڭ قوعامدىق عىلىمدار نىسانىنان 47 سىن ۇستىنە الدى، سونىمەن بىرگە اۆتونوميالى رايونداعى پارتيا- ۇكىمەتتىڭ شەشىم جاساۋ تاراۋلارى مەن ء ىرى كاسىپورىندار جۇكتەگەن زەرتتەۋ نىساندارىنان ء جۇز قانشاسىن مىندەتىنە الدى. اتالعان نىسانداردان: «شينجياڭ ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى تۋرالى ستراتەگيالىق زەرتتەۋ»، «شۇرات ەكونوميكاسى جونىندە»، «شينجياڭنىڭ قىسقاشا تاريحى»، «شينجياڭ يسلام ء دىنى تاريحى»، «قۇتتى بىلىك»، «تۇركى تىلدەر سوزدىگى» قاتارلى تۋىندىلاردىڭ ۇيعۇرشا، حانزۋشا نۇسقاسىن باسپادان شىعارىپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ قوعامدىق عىلىمداردى زەرتتەۋدەگى عىلمي تۋىندىلار بوستىعىن تولتىردى، سونىمەن بىرگە ساياسي مايدانى بەرىك، عىلمي نەگىزى بەكەم، جاڭالىق جاراتۋ رۋحىنا باي ء ار ۇلت ء پان كوشباسشىلارىن جەتىلدىرىپ، اۆتونوميالى رايوننىڭ فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمدارداعى زەرتتەرمەندەر قوسىنىن كۇشەيتتى.

شينجياڭنىڭ فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمداردى زەرتتەۋى كورنەكتى ەرەكشەلىككە يە، وتە-موتە ۇلت، ء دىن، شينجياڭ تاريحى، ورتا ازيا، از ۇلت مادەنيەتى، شينجياڭ قوعامى مەن ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى جونىندەگى زەرتتەۋلەرى بۇكىل ەلدەگى قوعامدىق عىلىمداردى زەرتتەۋ سالاسىندا اسا ماڭىزدى ورىنعا يە.

1981-جىلى 23-مامىردا ۋاڭ جىن جولداس شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنا: «سىزدەردىڭ زەرتتەۋ ىستەرىندەگى قۇندى جەمىستەرىڭىز جۇڭحۋانى گۇلدەندىرۋدەگى وتانشىلدىق پەن ماركسيزم جونىنەن بەلسەندى رول اتقارادى» دەگەن ارناۋ ء سوز جازادى. . 1996-جىلى 3-ماۋسىمدا ۋاڭ لىچۋان جولداس شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنا: «وتكەندى قورىتىندىلاپ، كەلەشەكتى جوسپارلاپ، شينجياڭنىڭ دامۋ، ورنىقتىلىق جانە گۇلدەنۋى ء ۇشىن قۇلشىنا كۇرەس جاسايىق» دەگەن ارناۋ ء سوز جازادى. بۇل قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنداعى كادرلار مەن زەرتتەرمەندەردى ايرىقشا شابىتتاندىردى.

شينجياڭ قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ 30 جىلدان بەرگى دامۋ بارىسى مىنالاردى ايقىندادى: اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ وسكەلەڭ ء مان بەرۋى مەن دۇرىس باسشىلىعى ــــ شينجياڭنىڭ فيلوسوفيا- قوعامدىق عىلىم ىستەرىنىڭ گۇلدەنىپ-كوركەيۋىنىڭ ء تۇبىرلى كەپىلى، فيلوسوفيا-قوعامدىق عىلىمدار تەك ماركسيزمنىڭ جەتەكشىلىگى بولعاندا عانا دۇرىس باعىتپەن ۇدىرە العا تارتا الادى؛ ء ار ۇلت حالىق بۇقاراسىنىڭ قوعامدىق امالياتى ــــ فيلوسوفيا- قوعامدىق عىلىمداردىڭ گۇلدەنىپ-كوركەيۋىنىڭ تەرەڭ قاينارى مەن پارمەندى قوزعاۋشى كۇشى سانالادى، كەلەلى نازاريا مەن رەال ماسەلەلەردى ىشكەرىلەي زەرتتەۋگە تاباندى بولىپ، پارتيا مەن حالىق ۇكىمەتىنىڭ كوڭىل بولەتىن ء ىرى ماسەلەسىنە دۇرىس جاۋاپ بەرگەندە عانا اكادەميانىڭ وزىندىك قۇنى جان-جاقتىلى ايگىلەنەدى.

حانزۋشادان اۋدارعان: سەرىك دالەلقان ۇلى

جاۋاپتى رەداكتورى: سەرىك دالەلقان ۇلى

سۋرەتتەر سويلەيدى

شينجياڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسى جالپى ءماجىلسى مەديالارعا اشىق ۇستالدى

مەملەكەتتىك ساياسي كەڭەستىڭ شينجياڭداعى مۇشەلەرى مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىسكە قاتىناسۋ ءۇشىن بەيجيڭگە اتتاندى

جاڭ چۇنلين شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونى ءتوراعاسىنىڭ ۇنەمىلىك ىستەرگە جاۋاپتى ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى


مەملەكەتتىك 13 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايىنىڭ 1 - ءماجىلىسى بەيجيڭدە جابىلدى

مەملەكەتتىك 13 - كەزەكتى حالىق قۇرىلتايى 1 - ءماجىلىسى مەملەكەتتىڭ جاڭا كەزەكتى باسشىلارىن سايلاپ شىقتى

قارۋلى ساقشى كوماندير-جاۋىنگەرلەر لۋديڭچياۋ كوپىرى ەسكەرتكىشىنىڭ الدىندا پارتياعا كىرۋ سەرتىن قايتالادى

جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 90 جىلدىعى قارساڭىندا وبلىستىڭ ءتورت باسشىلىق القاسىنىڭ باسشىلارى «1 – تامىز» حال سۇراۋ قيمىلىن ورىستەتتى

قورعانىس مينيسترلىگى سالتاناتتى قوناعاسى وتكىزىپ، جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 90 جىلدىعىن قۇتتىقتادى.

جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 90 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ كونسەرتى − «پارتيا تۋى استىندا» بەيجيڭدە قويىلدى

  شي جينپيڭ اسكەري پاراتتى كوزدەن كەشىردى ءارى ماڭىزدى ءسوز سويلەدى

شينجياڭدا جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان سيمفونيالىق كەش وتكىزىلدى

ەڭ سۇيىكتى ادامدارعا گۇل ۇسىندى