كەزىندە تيتو ناتوعا مۇشە بولۋدى ويلاسقان ەكەن

كەلۋ قاينارى: پايدالانۋ حابارلارى   |   جولدانعان ۋاقىتى:2017 - 06 - 22 21:08

بۇرىنعى يۋگوسلاۆيانىڭ جەتەكشىسى تيتونىڭ نەمەرەسى ءيۇسىپ يوشكا بەلوز قاراشادا سەربيا كومپارتياسىنىڭ ءتوراعاسى بولىپ سايلاندى. تاياۋدا رەسەي اقپارات قۇرالدارى ايگىلى ساياساتشى تيتونىڭ كوپشىلىككە اشكەرەلەنبەگەن كەيبىر سىرلارىن، ياعني ونىڭ كەزىندە ناتوعا مۇشە بولۋدى ويلاسقانىن حابارلادى.

حاباردا بىلاي دەلىنگەن: كەيبىرەۋلەر تيتونى «ماسكەۋدىڭ ورنالاستىرۋىمەن بەلگرادتا مىندەت وتەگەن تىڭشى، ونىڭ اتا - باباسى سوۆەت وداعىنىڭ بەلگرادتىق اسكەرى، تيتونىڭ ءوز اتى لەبجۋ ەدى» دەسە، كەيبىرەۋلەر: «تيتو» ايەلدىڭ اتى، بۇل ونىڭ كوممۋنيستىك ينتەرناتسيونالعا كىرۋدەگى بۇركەنىشى، ءىس جۇزىندە، ول ءمالىم ءبىر «حالىقارالىق لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ» مۇشەسى، − دەيدى. تيتو توڭكەرىسكە قاتىناسقان العاشقى مەزگىلدە ونى كوپ ادام تانىمايتىن.

تيتو جەڭىل اۆتوكولىك ايداۋعا قۇشتار جان. ونىڭ بەلگرادتا ساقتاعان جەڭىل اۆتوكولىگىنىڭ ءوزى 200دەن اساتىن. تاريحشىلار تيتونى «اقسۇيەك ۇرپاعى، سوندىقتان ول ايگىلى ديپلومات جانە ايلالى اسكەري عالىم بولىپ جەتىلگەن» دەپ قارايدى. رەسەيدەن شىعاتىن «اسكەري ونەركاسىپ» جۋرنالىندا: تيتو كوزى تىرىسىندە ەشتەڭەدەن قورىققان ەمەس، ايتسە دە ول ستاليننىڭ كەك الۋىنان ايرىقشا قورقاتىن. كەزىندە سوۆەت وداعى ونى قاس جاۋىمىز دەپ جاريالاعان. ول 1948 - جىلدان بۇرىن ستاليننىڭ ادال شاكىرتى، جاقىن سەرىگى ەدى، 1948 - جىلدان كەيىن تيتو مەن ستاليننىڭ قاتىناسى ناشارلاي باستاعان، - دەلىنگەن.

كەزىندە سوۆەت وداعى يۋگوسلاۆياعا اسكەري جانە ساياسي جاقتان قىسىم ءتۇسىرۋدى، اۋەلى، ۆەنگريا، رۋمينيا، بولگاريادان يۋگوسلاۆياعا شابۋىل جاساۋدى ويلاسقان. سول كەزدە يۋگوسلاۆيانىڭ وسى ەلدەرمەن قاتىناسى جاقسى ەمەس بولىپ، ءتيىپ كەتسە جارىلاتىن «بومبىعا» اينالىپ قالعان ەدى. مۇنان سىرت، يۋگوسلاۆيا گرەتسيا، يتاليا سياقتى باتىس ەلدەرىمەن دە شىعىسپايتىن. وقشاۋ قالعان يۋگوسلاۆيا سول كەزدە ا ق ش - تىڭ نازارىن اۋداردى. ا ق ش ورتالىق مالىمەت توپتاۋ مەكەمەسى مەن قاتىستى تاراۋلاردىڭ جوعارى دارەجەلى ءمانساپتىلارى تيتونى جاقىن تارتقان. تيتو 1950 - جىلى ا ق ش - قا ساپارلاي بارعاننان باستاپ، يۋگوسلاۆيانىڭ باتىس ەلدەرىمەن قاتىناسى جاقسارا باستادى. ول 1950 - جىلى ناتوعا مۇشە بولۋدى ويلاسىپ ءارى ا ق ش - پەن سوۆەت وداعىنا، سوتسياليزم لاگەرىنە اتوم بومبىسىمەن شابۋىل جاساۋ جوسپارىن اقىلداسقان.

مۇندا چەحسلوۆاكيانىڭ ونەركاسىپ قۇرىلعىلارى جانە رۋمينيانىڭ مۇناي ايىرۋ زاۆودتارى باستى نىسانا بولعان. تيتو سول كەزدە ەگەر يۋگوسلاۆيا سوۆەت وداعىنىڭ تۇتقيىل شابۋىلىنا ۇشىراي قالسا، رۋمينياعا شابۋىل جاساپ، دۋناي وزەنىندەگى توسپانى قيراتىپ، سيبيردى تاسقىنعا جەم ەتۋ ارقىلى سوۆەت وداعى ارمياسىنىڭ شابۋىلىن بوگەۋدى ويلاسقان.

يۋگوسلاۆيا 1951 - جىلى ا ق ش - پەن «اسكەري كومەك كەلىسىمىن»، 1952 - جىلى «ەكونوميكالىق سەلبەستىك كەلىسىمىن» جاساستى. 1954 - جىلى ناتوعا مۇشە ەل گرەتسيا، تۇركيالارمەن وداقتاستىق كەلىسىمىن جاساستى. ا ق ش - تىڭ زۇڭتۇڭى ەيزەنحاۋەر: يۋگوسلاۆيا مەن يسپانيا ناتوعا مۇشە بولادى، - دەگەن. سول تۇستا يۋگوسلاۆيا ناتوعا مۇشە بولۋ شارتىن ازىرلەپ بولعان ەدى.

تيتو جاعدايعا قاراي ءىس كورۋگە شەبەر ساياساتشى. دۇنيە جۇزىلىك 2 - سوعىستا يۋگوسلاۆيا گەرمانيا ارمياسىنىڭ قورشاۋىندا قالعاندا، ول ەرەكشە شەبەرلىكپەن گەرمانيا ارمياسىمەن كەڭەسىپ، قورشاۋدان قۇتىلعان. ول شەشۋشى ساتتەردە دوستارىمەن عانا ەمەس، ارىپتەستەرىمەن دە سايكەسۋگە شەبەر جان. تيتو ستاليننان شەكاراسىن ايىرىپ، ءوز سوتسياليزم جولىمەن جۇرۋگە بەل بايلاپ، باتىس ەلدەرىمەن سەلبەسۋدى كۇشەيتتى. تيتو 1953 - جىلى انگلياعا بارىپ چەرچيللمەن كەزدەسكەندە، چەرچيلل يۋگوسلاۆيانىڭ حاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك ەتۋگە ۋادە بەرگەن. حرۋششەۆ تاققا شىققاننان كەيىن، يۋگوسلاۆيا مەن سوۆەت وداعىنىڭ قاتىناسى جاقسارا باستادى. الىستى كوزدەي بىلەتىن تيتو بۇل كەزدە ناتوعا دا، ۆارشاۆا شارتىنا مۇشە ەلدەر ۇيىمىنا دا كىرمەدى، قايتا ەكى ۇلكەن لاگەردى اينالسوقتاپ، ەشكىمگە جامان اتتى بولمادى. 1960 - جىلدارعا كەلگەندە، ول ءۇندىستاننىڭ جەتەكشىسى نەھرو، ەگيپەتتىڭ جەتەكشىسى ناسىرمەن بىرلىكتە «وداق قۇرماۋ ارەكەتىن» قوزعاپ، ەكى ۇلكەن لاگەردىڭ اراسىنداعى تاعى ءبىر حالىقارالىق بەيتاراپ كۇش بولدى.

جاۋاپتى رەداكتورى: سەرىك دالەلقان ۇلى

سۋرەتتەر سويلەيدى

«تۇلپار مەكەنىندە» نەشە ون مىڭداعان جىلقى كەڭ جايلاۋدىڭ توسىندە.

ايدىنداعى اسەم ءبي

قارۋلى ساقشى اترەتى اۆتوكولىكتى اسكەرلەرىنىڭ جاتتىعۋ ەستەلىگى

جۇڭگو قۇراماسى جارىس الدىندا جاتتىعۋ جاسادى

قۇلىنىم، سەنىڭ ٴومىرىڭدى قۇرساۋلاعىم كەلمەيدى

شينجياڭ التاي قالاسى پويەز قاتىنامايتىن تاريحقا حوش ايتتى.جاريالانعان

قۇربان تۇلىم ەسكەرتكىشىن ەكسكۋرسسيالاۋ

استانا الەمدىك كورمەسىندەگى جۇڭگو سارايى

شينجياڭ توقىماشىلىق، كيىم - كەشەك سالاسىنا قارىز بەرۋ قاتەرىنە ارنالعان 200 ميلليون يۋاندىق تولىقتاما قاراجات قورىن قۇرادى
كاسىپورىنداردىڭ ەڭ كوپ بولعاندا 5 ميلليون يۋانعا دەيىن قارىز اقشا الۋىنا بولادى

ابىلەلىم ابىلەز 2016 – جىلعى «جۇڭگونى اسەرلەندىرگەن» تۇلعا بولىپ باعالاندى

رەال مادريد كومانداسى اعا جۇلدەگەرلىگىن تويلادى

نيەت - كۇشتى شوعىرلاندىرىپ، بولاشاقتى بەتكە الىپ، تاريحي جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ تىڭ جورىققا اتتاندى