ديماشتىڭ «ءانشى» اتىنداعى ءان بايقاۋىنا قاتىناسۋىنا قالاي دانەكەر بولدىم

كەلۋ قاينارى:  جولداما تۋىندى   |   جولدانعان ۋاقىتى:2017 - 07 - 03 10:50

ەرتاي ءنۇسىپجانوۆ [قازاقستان]

«جۇڭگو مادەنيەت گازەتى» تورىنان اۋدارعان سەنبەك اۋەسقان ۇلى

ەرتاي ءنۇسىپجانوۆ ــ قازاقستانداعى تانىمال كينو قىزمەتكەرى، ءتىلشى، اۋدارماشى، ول 2009 – جىلدان 2013 – جىلعا دەيىن جۇڭگوداعى شىعىس سولتۇستىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىعان، جۇڭگوعا تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىك ورناتقان. جۇڭحۋا مادەنيەتىن قىزۋ سۇيەتىن، جۇڭگو مەن قازاقستاننىڭ مادەنيەت اۋىس – كۇيىسىنە كۇش سالىپ جۇرەتىن ول كەزىندە قازاقستاندا جۇڭگو كينو فەستيۆالىن وتكىزگەن، «جۇڭگونىڭ اس – سۋى»، «ۋىنجوۋداعى ءبىر ءۇيلى جان» سياقتى جۇڭگونىڭ كينو – تەلەۆيزيا شىعارمالارىن اۋدارىپ قازاقستانعا تانىستىرعان. جۋىقتا حۋنان تەلەۆيزياسىنىڭ «ءانشى» باعدارلاماسىنا قاتىناسىپ جۇڭگودا ات – اتاعى شىققان قازاقستاندىق ەر ءانشى ديماش قۇدايبەرگەن دە ونىڭ دانەكەر بولۋىمەن كەلگەن.

جۇڭگو مەن قازاقستان ــ دوس كورشىلەر. قازىر جۇڭگو مەن قازاقستاننىڭ قاتىناسى جالپى بەتتىك ستراتەگيالىق سەلبەستىك ساتىسىنا قادام تاستادى، ەكى ەلدىڭ ارىدان جالعاسقان ورتاق دامۋ نىساناسى نەگىزىندە كوپتەگەن كەلەلى نىسان بىرتىندەپ تامامدالىپ جاتىر. الايدا ەكى ەل حالقىنىڭ مادەنيەت – كوركەمونەر جانە تۇرمىس – سالت جاعىنداعى ءوزارا تۇسىنىگى تىم تەرەڭ ەمەس، ەكى ەلدىڭ مادەنيەت – كوركەمونەر سالاسىن جالعايتىن كينو – تەلەۆيزيا باعدارلامالارى ساۋساقپەن سانارلىقتاي عانا.

جۇڭگودا وقىعان كەزىمدە ءىشىنارا ءىرى سەرىكتىكتە، اقپارات ورتالىعىندا جانە دەلدالدىق سەرىكتىكتەرىندە قىزمەت ىستەپ، كوپتەگەن قۇندى تاجىريبە جينادىم. سول كەزدە قازاقتىڭ مادەنيەتىن جۇڭگوعا تاراتۋ جولىن قاراستىرا باستاعان بولاتىنمىن.

مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن قازاقستانعا قايتىپ تەلەۆيزيا سالاسىندا قىزمەت ىستەدىم. 2014 – جىلدىڭ قىسىندا جۇڭگو حۋنان تەلەۆيزياسىنىڭ «مەن ءانشىمىن» باعدارلاماسىنىڭ 2 – كەزەگى (كەيىن باعدارلامانىڭ اتى «ءانشى» دەپ وزگەرتىلدى) دابىرالى تاراتىلدى. سۇرىپتاپ جاسالعان، مازمۇنى تارتىمدى باعدارلامانى قولفونمەن تاماشالاعاننان كەيىن كوكەيىمە: قازاقستاننىڭ ءبىر ءانشىسى وسى باعدارلاماعا قاتىناسسا قانداي تاماشا بولار ەدى! دەگەن وي ساپ ەتە ءتۇستى. وسىدان كەيىن عالامتور ارقىلى باعدارلامانىڭ ۇيىمداستىرۋشى جاعىن تاۋىپ، تەلەۆيزيا ستانسياسىنا جانە كەيبىر قاتىستى قىزمەتكەرگە حات جولداپ وسى ويىمدى جەتكىزدىم.

سارىلا توستىم، ءبىراق باعدارلامانى ۇيىمداستىرۋشى جاقتان ەشقانداي جاۋاپ الا المادىم. ءبىرىنشى رەتكى سىناقتا ساتسىزدىككە ۇشىراۋ تالپىنىسىما بوگەت بولا العان جوق. ءبىر مەزگىلدەن كەيىن ءوز ويىمدى جۇڭگونىڭ قازاقستانداعى باس ەلشىحاناسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ايتىپ، بۇل ەكى ەل حالقىنىڭ مادەنيەت سالاسىنداعى اۋىس – كۇيىسىن نىعايتادى دەدىم. ولار ويىمدى قولدادى، وكىنىشكە وراي وزدەرىنىڭ ۇكىمەت تاراۋى رەتىندە كاسىپورىنداردىڭ ىشكى ىستەرىنە ارالاسا المايتىندىقتارىن ايتتى.

وسى ەكى جىلدا ەكى تەلەفيلمنىڭ («ۋىنجوۋداعى ءبىر ءۇيلى جان» مەن «سولقىلداقتار»)، ءبىر كينو فيلمنىڭ («شىنايى ماحاببات»)، ءبىر قۇجاتتى فيلمنىڭ («جۇڭگونىڭ اس – سۋى») قازاق تىلىنە اۋدارۋ قىزمەتىنە جاۋاپتى بولدىم. بۇل فيلمدەر قازاقستاندا ءساتتى تاراتىلعاننان كەيىن، وسى ەڭبەگىم نەگىزىندە جۇڭگونىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى ۇيىمداستىرىپ وتكىزگەن «جۇڭگو مەن شەتەلدەردىڭ كينو – تەلە فيلمدەرىن اۋدارىپ جاساۋ سەلبەستىگى جوعارى دارەجەلى كۋرسىنىڭ» ءبىر مۇشەسىنە اينالدىم. بۇل قيمىلعا ءار جىلى 60 قا جۋىق مەملەكەتتىڭ كينو – تەلەۆيزيا ماماندارى قاتىناساتىن. وسى قيمىلدىڭ 2015 – جىلى شاڭحايدا وتكىزىلگەن تالقى مىنبەسىندە ۋاكىل رەتىندە جۇڭگو مەن قازاقستاننىڭ مادەنيەت اۋىس – كۇيىسى جونىندە ءسوز سويلەدىم. ماجىلىستەن كەيىن جۇڭگو مەملەكەتتىك اقپارات، باسپا ءسوز، راديو – تەلەۆيزيا باس مەكەمەسى حالىقارالىق سەلبەستىك مەكەمەسىنىڭ باستىعى ما ليمەن كەزدەسىپ، وعان جۇڭگو مەن قازاقستاننىڭ مادەنيەت اۋىس – كۇيىس نىساندارى جونىندەگى ويىمدى ايتتىم، مۇنىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ ءانشىسىن «ءانشى» باعدارلاماسىنا قاتىناستىرۋ ءىسىن جەبەۋ دە ايتىلدى. سونىمەن ول مەنى راديو – تەلەۆيزيا باس مەكەمەسى حالىقارالىق سەلبەستىك مەكەمەسى باعدارلاما باسقارماسىنىڭ ورىنباسار باستىعى جاڭ مينگە تانىستىردى. جاڭ مين مىرزامەن تانىسقان سوڭ ونىمەن ۇدايى بايلانىس جاساپ تۇردىم. ويتكەنى «ءانشى» باعدارلاماسىنىڭ جۇڭگودا توتەنشە زور ىقپالى بار ەدى، وسىلاي بولعاندىقتان قىسقا ۋاقىتتا مەن ويلاعان ءىس شەشىلە قويعان جوق. دەسە دە جاڭ مين مىرزا ارقىلى كەيبىر قاتىستى قىزمەتكەرلەرمەن بايلانىس جاساي الدىم.

ءبىر كۇنى باعدارلاما ۇيىمداستىرۋشى جاقتىڭ تەلەفونىن قابىلدادىم. تەلەفون سوعۋشى: «ءسىزدىڭ باعدارلامامىزعا نازار اۋدارىپ وتىرعانىڭىزعا جانە ونىڭ ىقپالىن تانىعانىڭىزعا ايرىقشا العىس ايتامىز، الايدا ءبىزدىڭ تالابىمىز وتە جوعارى، كورەرمەندەردىڭ تالابى دا توتەنشە جوعارى» دەدى. ول توتەنشە سىپايى سويلەدى، ونىڭ سوزىنەن ماعان «جاي عانا جاۋاپ قايتارىپ تۇرعانىن» اڭعاردىم. سول كەزدە ەندىگارى مۇنداي تىلدەسۋ ورايى تۋا بەرمەيتىنىن اڭعارىپ ءوز ويىمدى جالما – جان جايىپ سالدىم. وعان: بارلىق باعدارلامادان وڭتۇستىك كورەيا انشىلەرىنىڭ توبە كورسەتىپ جۇرگەنىن بايقادىم، كورشى ەل رەتىندە نازاردان قاعىس قالۋدى قالامايمىز، ــ دەدىم.

2016 – جىلى باعدارلامانى ۇيىمداستىرۋشى جاق پەن قاتىستى قىزمەتكەرلەرگە تاعى دا حات جولدادىم. ەڭ سوڭىندا بايقاپ كورەيىك دەگەن ورايعا قول جەتكىزدىم، مۇنى حۋنان تەلەۆيزياسىنداعى حۇڭ تاۋ مىرزا ماعان تىكەلەي ۇقتىردى. توبەم كوككە جەتكەندەي قۋاندىم، مۇنى جۇڭگو مەن قازاقستان ەكى ەلدىڭ مادەنيەت اۋىس – كۇيىسىندەگى ماڭىزدى ءىس بولادى دەپ ءتۇيدىم.

كوپ ۇزاماي ۇيىمداستىرۋ قىزمەتىنە كىرىستىم. سول مەزگىلدە كوپتەگەن دوستارىممەن، كاسىپتەستەرىممەن جانە مۋزىكانتتارمەن تالقى جۇرگىزدىم، الەۋمەتتىك تەكشەلەردە ءتۇرلى تالقى ورىستەتتىم، دوڭگەلەك ۇستەل تالقى جيىنىن اشتىم، ەلىمىزدىڭ ايگىلى انشىلەرىمەن وي ءبولىسىپ، ولاردىڭ باعدارلاماعا اۋەسىن بايقادىم... ديماش ەل ىشىندە ەدى، ونىڭ اكە – شەشەسىنە دە حابارلادىم. سول كەزدە كوپ ساندى ادام بۇل ءىستىڭ ماڭىزىن اڭعارماعان بولاتىن، ولار ءار ءتۇرلى سەبەپتى كولدەنەڭ تارتىپ تايساپ تۇردى. ءتاڭىر ەڭ سوڭىندا بۇل ورايدى ديماشقا بۇيىردى. 2016 – جىلدىڭ كۇزىندە ديماشتى ەرتىپ حۋنان جاساندى سەرىك تەلەۆيزياسىنا كەلىپ، باعدارلامانىڭ باس رەجيسسەرى حۇڭ تاۋمەن العاش جۇزدەستىم. سىناق بارىسىندا حۇڭ تاۋ رەجيسسەر كوز الدىمدا ديماشتىڭ تالانتىن ايرىقشا القاپ: «ءسىزدىڭ 2 جىلدان بەرگى قۇلشىنىسىڭىزعا راقىمەت! وسىنشاما تالانتتى ءانشىنى ەرتىپ كەلگەنىڭىزگە ايرىقشا شاتتانىپ وتىرمىز!» دەدى. كوپ وتپەي حۋنان تەلەۆيزياسىنىڭ شات حابارىن تاپسىرىپ الدىق.

ديماش حانزۋ ءتىلىن بىلمەيدى، باعدارلاما الدىنداعى بارلىق ۇيىمداستىرۋ قىزمەتى مەن اۋدارما قىزمەتىن ءوزىم ارقالادىم. حۇڭ تاۋ رەجيسسەر ماعان كەيبىر توتەنشە قۇندى پىكىر، ۇسىنىسىن ايتىپ وتىردى: جۇڭگودا ءبىر ءانشىنىڭ وزىنە عانا سۇيەنىپ دامۋى توتەنشە قيىن، ديماش سياقتى تالانتتى ءانشىنىڭ ارتىندا مىعىم دەلدالدىق سەرىكتىگى بولۋ كەرەك. سونىمەن جۇڭگونىڭ ءان – مۋزىكا سالاسىندا نەشە جىلدىق تاجىريبەسى بار، كوركەمونەردىڭ كوپتەگەن جارىق جۇلدىزىن جەتىلدىرگەن قارا التىن دەلدالدىق سەرىكتىگىن تاڭدادىم. وسىدان كەيىن سەرىكتىكتىڭ باس القاسى نيە شينيۋان مىرزامەن تالاي رەت كەزدەسىپ، ديماشتىڭ ستيلىن قايتكەندە جۇڭگوعا بارىنشا جاناستىرۋعا بولادى دەيتىن ماسەلەنى اقىلداستىم. «ءانشى» باعدارلاماسىنا قاتىناسۋدان بۇرىن ديماشتىڭ ستيلى قازىرگىگە مۇلدەم ۇقسامايتىنىن مويىنداماسقا بولمايدى، حۇڭ تاۋ، نيە شينيۋان قاتارلى كاسىپتىك مامانداردىڭ قاجىرلىلىقپەن سومداۋىنىڭ ناتيجەسىندە ديماش شىت جاڭا، داۋىرلىك تىنىسى ايقىن وبراز جانە ستيل قالىپتاستىردى. سونىمەن بىرگە ديماش ايگىلى مۋزىكانت لان تيانياڭ ۇستازدان حانزۋشا اندەردى قالاي ايتۋ، كەڭ تارالعان مۋزىكالاردى قالاي ورىنداۋ جونىندە ءتالىم الدى. وسى بارىستا بۇل رەتكى ءان - مۋزىكا بايقاۋى باعدارلاماسىنىڭ ءانشىنىڭ ءان ايتۋ قۋاتىن ايگىلەۋمەن عانا قويماي، جان – جاقتى قابىلەتىن دە بەينەلەيتىنىن، ءتىپتى وندا ادەتتەگىدەي تىلشىلىكتىڭ دە قامتىلىپ جاتقانىن، ءانشىنىڭ ءبىلىمى مەن ساپاسىن دا كورسەتىپ بەرە الاتىنىن تۇسىندىك. اۋىزعا الارلىعى، ديماشتىڭ جۇڭگونىڭ ساحناسىنا شىعۋىنىڭ استارىندا ەكى ەل ادامدارى اراسىندا كوپىرلىك قىزمەت اتقارعان دۋمان بىرلەسقان ۇلىنىڭ دا ەڭبەگى زور بولدى.

ديماش شەتەلدەردە كوپتەگەن ماراپاتقا قول جەتكىزگەن، دەسە دە، جۇڭگونىڭ مۋزىكا سالاسىندا ول جۇرتشىلىققا نەگىزىنەن بەيتانىس بولاتىن. «ءانشى» باعدارلاماسىنىڭ جۇڭگودا وراسان زور ىقپالى بار، اسا مىعىم قۋات پەن تانىمالدىقتى قاتار ازىرلەگەن انشىلەر عانا وعان قاتىناسۋ ورايىنا قول جەتكىزەدى. مەنىڭشە، ديماش توتەنشە تالەيلى ءانشى بولدى، جۇڭگونىڭ كوپتەگەن مۋزىكانتى مەن باعدارلامانى ۇيىمداستىرۋشى جاقتىڭ قاتىستى قىزمەتكەرلەرى دە وسىلاي دەپ قارايدى. ءتىپتى دە ماڭىزدىسى، ديماش ارقىلى ءبىز جۇڭگوعا قازاقستاننىڭ كوركەمونەر سالاسىندا وزگەشە ورنى بار ەكەنىن دالەلدەپ بەردىك. قازاقتىڭ مادەنيەتىن جۇڭگوعا ايگىلەي العانىمىزدى زور داڭق سانايمىن، سونداي – اق ديماش ءۇشىن جەبەۋشى بولىپ، قولداۋ كورسەتكەن بارلىق جانكۇيەرلەرگە راقىمەت ايتامىن، وسى كىسىلەردىڭ قۇلشىنىسىنىڭ ارقاسىندا ەكى ەل مادەنيەتىنىڭ دامۋى مەن اۋىس – كۇيىسى اناعۇرلىم جيىلەپ، دامي بەرەتىنىنە سەنەمىن.

ماقالا «جۇڭگو مادەنيەت گازەتىنىڭ» 2017 – جىلى اقپاننىڭ 24 – كۇنگى سانىندا جاريالانعان.

جاۋاپتى رەداكتورى: سەرىك دالەلقان ۇلى

سۋرەتتەر سويلەيدى

پارتيالى كادرلار پارتيا تۋى الدىندا سەرت بەرىپ، سەنىمدەرىن بەكەمدەدى

چاڭ ۋانچۋان شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى مۇشە مەملەكەتتەرىنىڭ 14 – كەزەكتى قورعانىس مينيسترلەر ماجىلىسىنە قاتىناستى

اماندىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى مەكتەپ اۋلاسىندا حاۋىپسىزدىك بىلىمدەرىنەن ساباق بەردى

«تۇلپار مەكەنىندە» نەشە ون مىڭداعان جىلقى كەڭ جايلاۋدىڭ توسىندە.

ايدىنداعى اسەم ءبي

قارۋلى ساقشى اترەتى اۆتوكولىكتى اسكەرلەرىنىڭ جاتتىعۋ ەستەلىگى

جۇڭگو قۇراماسى جارىس الدىندا جاتتىعۋ جاسادى

قۇلىنىم، سەنىڭ ٴومىرىڭدى قۇرساۋلاعىم كەلمەيدى

شينجياڭ التاي قالاسى پويەز قاتىنامايتىن تاريحقا حوش ايتتى.جاريالانعان

قۇربان تۇلىم ەسكەرتكىشىن ەكسكۋرسسيالاۋ

استانا الەمدىك كورمەسىندەگى جۇڭگو سارايى

شينجياڭ توقىماشىلىق، كيىم - كەشەك سالاسىنا قارىز بەرۋ قاتەرىنە ارنالعان 200 ميلليون يۋاندىق تولىقتاما قاراجات قورىن قۇرادى
كاسىپورىنداردىڭ ەڭ كوپ بولعاندا 5 ميلليون يۋانعا دەيىن قارىز اقشا الۋىنا بولادى