ەركىن تۇنياز حوتان ايماعىندا تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى
ۇتىمدى ساتتەن پايدالانىپ العا ۇمتىلىپ، جوعارى ساپالى دامۋدا تىڭ ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك
انار بۇلت \ شينجياڭ گازەتىنىڭ ٴتىلشىسى لي ياڭ 2 ـ ايدىڭ 15 ـ كۇنى لوپتان حابارلايدى. 2 ـ ايدىڭ 15 ـ كۇنى اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ ورىنباسار شۋجيى، اۆتونوميالى رايوننىڭ ٴتوراعاسى ەركىن تۇنياز حوتان ايماعىنىڭ لوپ اۋدانىنا بارىپ، قاتىستى كاسىپورىنداردى، نىسان قۇرىلىستارىنىڭ ٴبىرىنشى شەبىن ارالاپ، كەلەلى نىساندار قۇرىلىسى سياقتى جاعدايلاردى ۇعىستى، پىكىر ـ ۇسىنىستاردى تىڭداپ، ماسەلەلەردى ۇستىندە اقىلداسىپ شەشتى. ول بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: جاڭا داۋىردەگى پارتيانىڭ شينجياڭدى باسقارۋ جالپى جوباسىن تولىق، دالمە ـ ٴدال، جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ قىزمەت ورنالاستىرۋى بويىنشا، دامۋ مەن حاۋىپسىزدىكتى، ەسىك اشۋ مەن حاۋىپسىزدىكتى اناعۇرلىم ويداعىداي ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ، قيىنشىلىقتان تايسالماي ەكپىندەي ىلگەرىلەپ، شىنايى يگەرىپ ناقتى ىستەپ، ٴبىرىنشى ماۋسىمداعى ”جاقسى باستامانى“ قۇلشىنا جۇزەگە اسىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋدا ۇزدىكسىز تىڭ ونىمدىلىككە قول جەتكىزۋدى ىلگەرىلەتۋ كەرەك.
قارجى قوسۋ اياق الىسى قانداي؟ قازىر قانداي قيىنشىلىقتار بار؟ ەركىن تۇنياز شينكۋاڭ توبى حوشاۋيۇن قورعاسىن ـ مىرىش كەنىنىڭ جىلىنا 600 مىڭ توننا قورعاسىن ـ مىرىش قورىتۋ ينجەنەرياسىنىڭ جۇمىس باسىنا بارىپ مىنالاردى تالاپ ەتتى: حوتان ايماعى اۆتونوميالى رايوننىڭ كەن تۇرلەرىن وتكەرمەلەۋ، تىركەۋگە الدىرۋ ۇقىق شەگىن تومەنگە بەرۋ سياقتى ساياساتتاردان ويداعىداي پايدالانىپ، كەن بايلىعىن اشۋدىڭ ستراتەگيالىق ورايىن مىقتاپ يگەرىپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋدى كۇشەيتىپ، تىزبەكتى ۇزارتۋعا، تىزبەكتى تولىقتاۋعا، تىزبەكتى كۇشەيتۋگە شىنايى كۇش سالىپ، جاسىل كەن كاسىبى مەن وڭدەۋ كاسىپ سالاسى شوعىرىن كۇش سالا قۇرۋى كەرەك. حاۋىپسىزدىك وتكەلىن، ساپا وتكەلىن قاتاڭ يگەرىپ، نىسانداردىڭ تەزدەتە ورىندالۋىن، العا ىلگەرىلەۋىن بار كۇشپەن ىلگەرىلەتىپ، ەرتەرەك وندىرىسكە قوسىلۋىنا، ەرتەرەك ونىمدىلىك كورسەتۋىنە كۇش سالۋ كەرەك. رىشىڭ جاڭا ەنەرگيا ماتەريالدارى (شينجياڭ) شەكتى سەرىكتەستىگىندە ەركىن تۇنياز وسى سەرىكتەستىكتىڭ جىلىنا 50 مىڭ توننا كومىر قىشقىل ليتي (1 ـ مەرزىمدىك) ٴوندىرۋ نىسانىن تەكسەرىپ، قاتىستى تاراۋلارعا فاكتورلارمەن قامتاماسىز ەتۋ سەرپىنىن ارتتىرىپ، نىسان قۇرىلىسىنىڭ قارقىنىن تەزدەتىپ، ساپاسىن جوعارىلاتۋىنا دەم بەرۋدى تاپسىردى.
لوپ اۋدانى بەستوعىراق اۋىلىنىڭ ەرەكشە قۇم كاسىپ سالاسى ٴشول ەكولوگياسىن قالپىنا كەلتىرۋ نىسان اۋماعىندا، نەشە ونداعان ٴىرى تۇرپاتتى توپىراق كۇرەۋىش قۇمدى جەردى تەگىستەپ جاتىر. ەركىن تۇنياز نىساننىڭ ونىمدىلىگى، بۇقارانىڭ يگىلىگى سياقتى جاعدايلاردى ەگجەي ـ تەگجەيلى ۇعىستى. ول بىلاي دەدى: ٴشول دالا دا باعالى بايلىق، تاكلاماكان ٴشول جيەگى توسقاۋىل شايقاسىن ويداعىداي جۇرگىزىپ، ٴتۇرلى ساياساتتاردان ويداعىداي، جاندى پايدالانىپ، بۇقارانىڭ تىلەگىنە تولىق قۇرمەت ەتۋ نەگىزىندە، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەپ، تۇرگە ٴبولىپ شارا قولدانىپ، كوپ نەگىزدى قۇمايتتانۋدان ساقتانۋ، قۇمدى تىزگىندەۋ ۇلگىسىن قاراستىرىپ، بۇقارانىڭ كىرىستى ارتتىرىپ، بايۋىنا كومەكتەسۋ كەرەك.
حوتان شييۇيچۇن ٴسۇت شارۋاشىلىعى شەكتى سەرىكتەستىگىندە ەركىن تۇنياز كاسىپورىننىڭ بازار اۋقىمىن جانە كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋ بەتالىسىن دۇرىس يگەرىپ، ماركا قۇرىلىسىن، بازاردى كەڭەيتۋدى ويداعىداي يگەرىپ، شينجياڭنىڭ ٴسۇت ونىمدەرىنىڭ بۇكىل ەلگە بەت الۋىنا مۇمكىندىك جاساۋىن ٴۇمىت ەتتى. شارۋالارمەن بايلانىس جاساۋ، شارۋالاردى جەتەكتەۋ مەحانيزمىن ورناتىپ، شارۋالاردى كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋىنا قاتىناستىرۋ ارقىلى كىرىستەرىن باياندى، ورنىقتى ارتتىرۋعا جەتەكتەۋ كەرەك. لوپ اۋدانى جۇيمىڭ يوۋپين ەلەكتروندى ساۋدا شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگىندە ەركىن تۇنياز مىنالاردى ٴبىلدىردى: دالمە ـ ٴدال سۇيەمەلدەۋ ساياساتىن بەلگىلەپ، العا قويىپ، اناعۇرلىم كوپ كاسىپتىك دارىندىلاردى جەتىلدىرىپ، ەلەكتروندى ساۋدا ارقىلى شينجياڭنىڭ ساپالى، ەرەكشە ونىمدەرىن تانىستىرىپ، ۇگىتتەپ، اۋىل ـ قىستاقتى گۇلدەندىرۋ مەن كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋىنا ٴونىمدى تۇردە دەم بەرۋ كەرەك.
ەركىن تۇنياز حالىققا قولايلى ساقشى ىستەرى پۋنكتىنە دە بارىپ، ساقشى كۇشىنىڭ تومەنگە ٴتۇسۋى، بۇقاراعا قىزمەت وتەۋ سياقتى جاعدايلاردى ەگجەي ـ تەگجەيلى ۇعىستى. ول بىلاي دەدى: قوعام ورنىقتىلىعىن قورعاۋ سىندى ارقاۋدى باستان ـ اياق مىقتاپ شيراتىپ، ساقشى كۇشىن تومەنگە ٴتۇسىرۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، قۇنىتتاپ باسقارىپ، زاڭدى وركەنيەتتى اتقارىپ، ساپالى قىزمەت وتەپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋعا حاۋىپسىز ورتا ازىرلەۋ كەرەك.
تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ بارىسىندا ەركىن تۇنياز بىلاي دەپ باسا دارىپتەدى: حوتان ايماعى لاڭكەستىككە قارسى تۇرىپ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدى زاڭمەن باسقارۋدى، ۇدايىلاندىرۋدى ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، قايشىلىقتاردى، داۋ ـ شارلاردى ٴونىمدى شەشىپ، قوعامدىق كەلەلى جاعدايدىڭ ۇزدىكسىز ورنىقتى بولۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ كەرەك. نىسانعا قارجى قوسۋدى كۇش سالا ويداعىداي يگەرىپ، ٴداستۇرلى كاسىپ سالاسىنىڭ تيپ جاڭالاپ، دارەجەسىن جوعارىلاتۋىن جەبەپ، ستراتەگيالىق جاڭادان گۇلدەنگەن كاسىپ سالالارىن جەتىلدىرىپ، زورايتىپ، وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن جەدەل ورناتۋ كەرەك. كوكتەمگى ەگىس، كوكتەمگى تۇقىم ٴسىڭىرۋ، كوكتەمگى سۋارۋ جۇمىستارىن ويداعىداي ىستەپ، ەگىنجاي سۋ يگىلىگى جانە جوعارى ولشەمدى ەگىنجاي قۇرىلىسىن شىن مانىندە ىلگەرىلەتۋ كەرەك. جۇڭحۋا ۇلتى ورتاق تۇلعا قۇرىلىسىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتىپ، حالىق تۇرمىسىنداعى ناقتى ىستەردى شىن مانىندە ويداعىداي، ناقتى ىستەپ، بۇقارانىڭ تابىس سەزىمىن، باقىت سەزىمىن، حاۋىپسىزدىك سەزىمىن كۇشەيتۋ كەرەك.