ما بىنجاي:
جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستىڭ ونەگەسى، ۇلتتىڭ تىرەگى
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ٴتىلشىسى باي لين
ول باستاعان قوسىندى ماۋ زىدۇڭ جولداس ”جەڭىمپاز حۇيمين تارماق اترەتى“ دەپ اتادى. جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس كەزىندە ول قوسىندى باستاپ ورتا حىبەي جازىعىنداعى، بوحاي جاعاسىنداعى، حىبەي - شاندۇڭ - حىنان جاۋ ارتقى شەبىندەگى سوعىس مايداندارىندا اينالا ۇرىس سالىپ، 870تەن استام ۇلكەندى ـ كىشىلى سوعىس جۇرگىزىپ، جاپون ارمياسى مەن قۋىرشاق ارميانىڭ 36 مىڭ 700دەن استام ادامىن جويىپ، ”جاۋ ارتقى شەبىندەگى جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى قامال“ قۇرىپ، جاپون قاراقشىلارىنىڭ قاتتى ەلىرۋىنە سىلەيتە سوققى بەردى.
ول ما بىنجاي، 1902 ـ جىلى حىبەيدىڭ شيانشيان اۋدانىنداعى كەدەي حۇيزۋ ديقان وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. 7 ـ شىلدە وقيعاسىنان كەيىن، جاپون شاپقىنشى ارمياسىنىڭ تەگەۋرىندى تۇياعى سولتۇستىك جۇڭگوعا باسىپ كىردى، ما بىنجاي جۇڭحۋانى ىستىق قانىمەن قورعاپ، جاستار مەن ورتا جاستاعىلاردى ۇيىمداستىرىپ، جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋعا سەرت بەردى. 1938 ـ جىلى 1 ـ ايدا ما بىنجاي حۇيمين جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى ەرىكتىلەر اترەتىن قۇرادى.
”مىلتىقتى قولعا الىپ، مەكەنىمىزدى قورعايمىز!“ ول اتتان سالىپ، حۇيزۋ باۋىرلاستاردىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋ ىنتاسىن قوزعادى. 1938 ـ جىلى 3 ـ ايدا ول قوسىندى باستاپ ورتا حىبەيداعى جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى بازانىڭ ماڭىزدى رايونى حىبەيدىڭ حىجيانىنا بارىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعىنداعى حىبەي پارتيزاندار ارمياسىنا قاتىناسىپ، حۇيمين ٴتالىم ـ تاربيە اترەتى بولىپ قۇرىلادى، كەيىن تاعى ٴبىر جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى حۇيمين قارۋلى كۇشتەرىمەن بىرىكتىرىلىپ 8 ـ ارميانىڭ ورتا حىبەي اسكەري رايونىنداعى حۇيمين ٴتالىم ـ تاربيە باس اترەتى بولىپ قۇرىلادى؛ 1938 ـ جىلى 10 ـ ايدا ول جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنا رەسمي مۇشە بولادى.
ول پارتياعا كىرۋ وتىنىشىندە بىلاي دەپ جازادى: ”مەن ٴوز ەركىممەن بارىمدى ۇلى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنا ارنايمىن، حۇيزۋ ۇلتىنىڭ ازاتتىعى مەن بۇكىل جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ازاتتىعى جولىندا كۇرەسۋ ۇلى ىسىنە ارناۋعا پەيىلمىن“.
ەرتەرەكتە اسكەري قوسىنعا قاتىناسقان كەشىرمەلەرى ما بىنجايدىڭ كورنەكتى اسكەري ساپاسىن شىڭدادى. 1939 ـ جىلى 7 ـ ايدا ما بىنجاي 8 ـ ارميا ورتا حىبەي اسكەري رايونى حۇيمين تارماق اترەتىنىڭ سىليڭيۋانى بولادى، كوپىردى پارتىلاتىپ، تاس جولدى بۇزىپ، تورۋىلداپ سوققى بەرىپ، جاپون ارمياسى مەن قۋىرشاق ارمياسىن ارت ـ ارتىنان سوققىلايدى.
1940 ـ جىلدىڭ باسىندا ورتا حىبەي جازىعىنداعى كۇرەس جاعدايى اۋىر بولدى. ما بىنجاي بۇيرىق بويىنشا قوسىندى باستاپ شىنشيان اۋدانىنىڭ وڭتۇستىك بولىگىندەگى (قازىرگى حىبەي ولكەسى حىڭشۇي قالاسىنىڭ شىنجوۋ قالاسى) جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى بازالاردى قورعاپ، ىلگەرىندى ـ كەيىندى 30 نەشە رەت سوعىس جۇرگىزىپ جاعداي اشىپ، بۇقارانىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى تۇرۋ ىنتاسىنا دەم بەردى.
كوپتەگەن ايتۋلى شايقاستاردا 1940 ـ جىلعى كاڭجۋاڭ (قازىرگى حىبەي ولكەسىنىڭ حىڭشۇي قالاسى تاۋچىڭ رايونى) تورۋىلداۋ شايقاسى ٴتىپتى دە ايگىلى بولدى. ما بىنجاي حىڭشۇي قالاسىنىڭ سولتۇستىگىندەگى تورۋىلداۋ شەڭبەرىنە الدىن الا جاسىرىنادى. جاۋ ارمياسىنىڭ اۆتوموبيل اترەتى باياۋ كىرگەندە ”اتىڭدار!“ دەپ ما بىنجايدىڭ بۇيرىق بەرىسىمەن جاۋىنگەرلەر جولبارىستاي اتىلىپ ەرلىكپەن شابۋىلعا وتەدى. بۇل شايقاستا جارالانۋ، ٴولىم ـ ٴجىتىم بولماۋ جاعدايىندا جاپون ارمياسى مەن قۋىرشاق ارمياسىنان 80 نەشە ادامدى جويىپ، قىرۋار قارۋ ـ جاراق ولجالادى.
1943 ـ جىلى باگۇڭچياۋ (قازىرگى حىنان ولكەسىنىڭ پۋياڭ قالاسى) شايقاسىندا ول ”وتكىر قانجارمان جۇرەكتى ويىپ الۋ“ تاكتيكاسىن العا قويادى. حۇيمين تارماق اترەتى وتكىر قانجارداي جاۋ ارمياسىنىڭ باس شتابىنا تىكە سۇعىنىپ كىرەدى. شايقاس باستالعاندا ايعاي ـ سۇرەن، مىلتىق، زەڭبىرەك ٴۇنى قاباتتاسىپ، وت جالىنى تۇنگى اسپاندى جارقىراتادى. توڭكەرىستىك جاۋىنگەرلەر باگۇڭچياۋدى ٴبىر جولدا الىپ، حۇيمين تارماق اترەتىن جاپون ارمياسىنىڭ زارە ـ قۇتىن ۇشىراتىن جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سايلاۋىت قوسىنعا اينالدىردى.
ما بىنجاي سوعىس مايدانىنداعى ەرجۇرەك ساردار عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، بەرىك سەنىم مەن وسكەلەڭ قاسيەتكە يە ۇلت قاھارمانى. 1941 ـ جىلى ما بىنجايدى زورلىقپەن تىزە بۇكتىرۋ ٴۇشىن، جاپون ارمياسى ونىڭ شەشەسى باي ۋىنگۋاندى تۇتقىندايدى. باي ۋىنگۋان ولسە دە باس يمەي، اشتىق جاريالاپ وتان ٴۇشىن قۇربان بولادى. شەشەسىنىڭ ەرلىكپەن قۇربان بولۋى ما بىنجايدى قاتتى قايعىرتتى، الايدا ونىڭ جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىستى سوڭىنا دەيىن جۇرگىزۋ بەكىمىن ونان ارى بەكەمدەدى. ول كوز جاسىن كولدەتىپ: ”ۇلى انا، كوز جۇمعانىڭىزبەن ٴولىمىڭىز ارداقتى، ۇلىڭىز مۇراتىڭىزعا مۇراگەرلىك ەتىپ، ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزەدى“ دەگەن سەرت جازىپ، شەشەسىنە دەگەن ساعىنىشىن جاۋدى ەرلىكپەن جوياتىن كۇشكە اينالدىرىپ، حۇيمين تارماق اترەتىن ۇزدىكسىز باستاپ جاپون ارمياسىمەن ولىسپەي ـ بەرىسپەيتىن شايقاس جۇرگىزەدى.
ۇزاق ۋاقىتتىق جاپالى شايقاس پەن جوعارى كۇشەمەلىلىكتەگى قىزمەت سەبەبىنەن ما بىنجاي زورىعىپ ناۋقاسقا شالدىعادى. 1944 ـ جىلى 2 ـ ايدا ول 42 جاسىندا دۇنيەدەن وتەدى.
جاپون شاپقىنشىلارىنا قارسى سوعىس قاھارمانى ما بىنجايدى ەسكە ٴتۇسىرۋ ٴۇشىن، شيانشيان اۋدانى بىنجاي حۇيزۋ اۋىلى بىنجاي شىعىس قىستاعىندا ەسكەرتكىش سارايىن سالدى ٴارى جۇرتقا اشىق ۇستادى. ما بىنجاي ەسكەرتكىش سارايىندا سولتۇستىك اۋلاداعى ما بىنجاي ەسكەرتكىش سارايىنىڭ نەگىزگى سارايى مەن وڭتۇستىك اۋلاداعى ما بىنجاي انا ـ بالا قۇرباندار قابىرىستانى الىستان ۇندەسىپ تۇر.
”مەملەكەتتىك وتانشىلدىق تاربيەدەن ۇلگى كورسەتۋ بازاسى“، ”مەملەكەتتىك ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعى تاربيە بازاسى“ رەتىندە، ما بىنجاي ەسكەرتكىش سارايى چيڭميڭ كەزى، مەملەكەت مەرەكەسى سياقتى ماڭىزدى مەرەكەلەردە قاھارمان قۇربانداردى ساعىنىشپەن ەسكە الۋعا كەلگەن قىرۋار بۇقارانى قارسى الادى، قازىر جيىنى 3 ميلليونعا جۋىق ساياحاتشى (رەت) قابىلداپ، قىزىل مادەنيەتتى تاراتاتىن ماڭىزدى شەپكە اينالدى.
ما بىنجاي ەسكەرتكىش سارايىنىڭ باستىعى حا گۋاڭجيە بىلاي دەدى: ”2024 ـ جىلى 9 ـ ايدا ەسكەرتكىش سارايىنىڭ دارەجەسى جوعارىلاتىلىپ جاڭالاندى، قازىر ينجەنەريا اياقتاۋعا تايادى. ٴبىز ما بىنجايدىڭ ٴتىپتى دە كوپ شايقاس حيكايالارىن ۇزدىكسىز جيناپ، انىقتاپ، ونىڭ شۇعىلالى ىزگى ىستەرىنىڭ سان ۇرپاق جۇڭحۋا ۇلاندارىن ەرلىكپەن العا باسۋعا ۇزدىكسىز جىگەرلەندىرۋىنە مۇمكىندىك جاسايمىز“.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 ـ ايدىڭ 21 ـ كۇنى شىجياجۋاڭنان بەرگەن حابارى)