— رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتىپ، كەڭدىك پەن تەرەڭدىككە ۇزدىكسىز شەرۋ تارتتى
شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى حۋاڭ يۋە، ۋاڭ پىڭ، يان فۋجيڭ
رەفورما — ۇلى داۋىردەگى باتىل شارا، دامۋدىڭ، العا باسۋدىڭ قوزعاۋشى كۇش قاينارى.
2024 ـ جىلى 7 ـ ايدا پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسى جاڭا جورىقتاعى رەفورما دابىلىن تاعى قاعىپ، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ جونىندە جۇيەلى ورنالاستىرۋ جاساپ، 300دەن استام رەفورما شاراسىن العا قويىپ، الداعى 5 جىلداعى رەفورمانىڭ ايبىندى جوباسىن جاسادى.
جالپى ٴماجىلىس مىنالاردى العا قويدى: شي جينپيڭ جاڭا ٴداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جاپپاي دايەكتىلەندىرىپ، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ جونىندەگى ٴبىر قىدىرۋ جاڭا يدەياسىن، جاڭا كوزقاراسىن، جاڭا تۇجىرىمىن ىشكەرىلەي ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ كەرەك. ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسىن جەتەكشى، قوعامنىڭ ادىلدىگىن، تۋراشىلدىعىن جەبەۋدى، حالىقتىڭ قۇت ـ ىرىسىن ارتتىرۋدى شىعار ٴتۇيىن جانە تابان تىرەر تياناق ەتىپ، جۇيەلى شوعىرلاندىرۋعا اناعۇرلىم باسا ٴمان بەرىپ، ٴتۇيىندى كورنەكتىلەندىرۋگە اناعۇرلىم باسا ٴمان بەرىپ، رەفورمانىڭ ناقتى ونىمدىلىگىنە اناعۇرلىم باسا ٴمان بەرىپ، وندىرىستىك قاتىناس پەن وندىرگىش كۇشتەردىڭ، قوندىرما مەن ەكونوميكالىق بازيستىڭ، مەملەكەتتى باسقارۋ مەن قوعامدىق دامۋدىڭ اناعۇرلىم ويداعىداي سايكەسۋىن ىلگەرىلەتىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا قۋاتتى قوزعاۋشى كۇش جانە تۇزىمدىك قامتاماسىزدىق ازىرلەۋ كەرەك.
ٴبىر جىلدان بەرى، قىم ـ قۋىت، كۇردەلى حالىقارالىق، ەل ٴىشى جاعدايى الدىندا، جاڭا كەزەكتى عىلىم ـ تەحنولوگيا توڭكەرىسى مەن كاسىپ سالاسى وزگەرىسى الدىندا، حالىق بۇقاراسىنىڭ جاڭا تىلەگى الدىندا، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى وراسان زور ساياسي باتىلدىقپەن جانە اقىل ـ پاراساتپەن رەفورمانى اناعۇرلىم كورنەكتى ورىنعا قويىپ، بيىكتە تۇرىپ الىسقا كوز جىبەرىپ، جاعدايدى باعامداپ، باعدار بەلگىلەپ، جۇيەلى ورنالاستىرۋ جاساپ، تياناقتاندىرۋدى مىقتى يگەرىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ ۇلى ٴىسىنىڭ كەڭ بولاشاعىن ۇزدىكسىز اشتى.
رەفورمانىڭ جاڭا بەينەسىن ايگىلەدى
— ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزاماندانۋدىڭ مازمۇنى وتە باي، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ دە جان ـ جاقتى بولاتىنى، ٴسوزسىز“
فۋجيان شيامىن — رەفورما تەرەزەسى، ەسىك اشۋ قاقپاسى. 2024 ـ جىلى 10 ـ ايدا بۇكىل پارتيادا جوعارىدان تومەنگە دەيىن پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ رۋحىن ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ ورلەۋىندە باس شۋجي شي جينپيڭ شيامىنعا بارىپ، رەفورما جاساۋ بەكىمىن جاريالاپ، رەفورمانىڭ جاڭا جاعدايىن سۇلبالادى.
ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ قۇرىلىس جەتىستىكتەرى كورمەسىندە كوك ٴتۇستى مۇقابالى، 300 بەتتەن استام قالىڭدىقتاعى «1985 ـ جىلدان 2000 ـ جىلعا دەيىنگى شيامىننىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ ستراتەگياسى» باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ نازارىن اۋداردى. بۇل 30 نەشە جىلدىڭ الدىندا ”تەڭىز جاعالاۋىنداعى دامىعان وڭىرلەردىڭ رەفورما جاساۋىنا، ەسىك اشۋىنا تۇڭعىش رەت تىكەلەي قاتىناسقان“ شي جينپيڭ جولداس باسشىلىق ەتىپ جاساعان رەفورما، دامۋ جوباسى ەدى.
بۇگىنگى ارقىلى كەشەگىنى ەسكە الىپ، بولاشاققا كوز جىبەرگەن باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەدى: ”ٴبىز بۇل ارادا شارۋاشىلىق قۇرۋعا ات سالىستىق، قازىرگى تاڭداعى دامۋ سول كەزدەگى ويلاعانىمىزدان دا جاقسى بولدى“. ”بۇگىنگى تاڭدا رەفورما جاساۋدى، ەسىك اشۋدى يگەرۋدە مەيلى تەرەڭدىگى، الدە كەڭدىگى جاعىنان بولسىن، تالاپ وتكەندەگىمەن سالىستىرعاندا ٴتىپتى دە جوعارىلاي ٴتۇستى“.
رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋ اناعۇرلىم ايبىندى ٴارى اناعۇرلىم ايقىن جول كارتاسىن، ۋاقىت كەستەسىن قاجەت ەتەدى. پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ماجىلىسىنەن كەيىن، ورتالىق كوميتەت رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ كوميتەتى جالپى ٴماجىلىستىڭ ماڭىزدى رەفورما شارالارىن اتقارۋ جوباسىن اقىلداسىپ جاساپ، رەفورمانىڭ جەتىستىك فورماسىن، ورىندالۋ جىلىن جانە مىندەت جۇمىس ٴبولىسىن ايقىنداپ، رەفورمانىڭ جوسپارلى، ساتىلى اتقارىلۋىن ىلگەرىلەتتى.
رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدان رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋگە، ونان رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋگە دەيىن تاريح ۇزدىكسىز كۇرەس جۇرگىزۋ بارىسىندا تىڭ داستان جازدى.
ٴداۋىر اۋقىمىن تەرەڭ يگەرىپ، جالپى جاعدايدى ٴبىر تۇتاس مەڭگەرىپ، زەيىن ـ زەردەنى، كۇش ـ قۋاتتى شوعىرلاندىرىپ، رەفورمادا باستان ـ اياق دۇرىس جولمەن ٴجۇردى، جاڭا جول اشۋعا شەبەر بولدى —
2024 ـ جىلى 8 ـ ايدىڭ 29 ـ كۇنى بەيجيڭ جۇڭنانحايدا پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ماجىلىسىنەن كەيىنگى ورتالىق كوميتەت رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ كوميتەتىنىڭ 1 ـ رەتكى ٴماجىلىسى اشىلدى.
”پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ رەفورماعا ورتالىقتانعان ٴبىر تۇتاس باسشىلىعىنا تاباندى بولىپ، نۇسقاۋ سۇراۋ، مالىمدەۋ ٴتۇزىمىن قاتاڭ اتقارۋ كەرەك. رەفورمانىڭ ستراتەگيالىق ٴتۇيىنى مەن الدىمەن ەسكەرىلەتىن بەتالىسىن ٴدال يگەرىپ، رەفورما شارالارىنىڭ ىلگەرىندى ـ كەيىندى ٴتارتىبىن، ريتىمىن، ورايىن ۇيلەسىمدى ورنالاستىرۋ كەرەك. رەفورمانى ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋمەن اناعۇرلىم تىعىز ۇشتاستىرىپ، بەلگى سيپاتتى رەفورما شارالارىنىڭ جەدەل تياناقتانۋىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك. رەفورمانىڭ جۇيەلى شوعىرلانۋىن كۇشەيتىپ، رەفورما ساياساتتارىنىڭ بەتالىسىنىڭ بىردەيلىگىن كۇشەيتىپ، ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋعا جاسايتىن ىقپالىن ىرىقتىلىقپەن باعالاپ، رەفورما مەن دامۋدىڭ بىرىككەن كۇشىن قالىپتاستىرۋ كەرەك“. ٴماجىلىس ايقىن تالاپ قويىپ، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ ىشكەرىلەي، ناقتى جۇرگىزىلۋىنە عىلمي جەتەكشىلىك جانە ارەكەت باعدارناماسىن ازىرلەدى.
ورتالىق كوميتەت رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مىندەتىن ارقالاعان باس شۋجي شي جينپيڭ ٴارى قولباسشى بولىپ، ٴارى جورىققا اتتانىپ، رەفورمانىڭ تۇتاس تۇلعالىق ورنالاستىرىلۋى، كەلەلى ماسەلەلەرى، شەشۋشى بۋىندارى جونىندە جۇيەلى ورنالاستىرۋ جاساپ، رەفورما بەتالىسىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، رەفورما اياق الىسىن ىلگەرىلەتىپ، رەفورمانىڭ تياناقتانۋىنا قۋزاۋ سالدى.
رەفورما ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىلگەن سايىن، رەفورمانى تۇتاس تۇلعالىق جوسپارلاۋدى كۇشەيتۋ سولعۇرلىم قاجەت بولادى، عىلمي ٴادىس ـ امالدار سولعۇرلىم قاجەت بولادى، ەڭ كەڭ كولەمدى ورتاق تانىمدى ۇيىستىرۋ سولعۇرلىم قاجەت بولادى.
2024 ـ جىلى 10 ـ ايدىڭ 29 ـ كۇنى ولكە، مينيسترلىك دارەجەلى نەگىزگى باسشى كادرلاردىڭ پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ رۋحىن ۇيرەنۋ، دايەكتىلەندىرۋ جونىندەگى ارناۋلى تاقىرىپتىق زەرتتەۋ ـ تالقى كۋرسى ورتالىق كوميتەت پارتيا مەكتەبىندە (مەملەكەتتىك اكىمشىلىك شۋەيۋانى) وقۋ باستادى.
باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى ٴسوز سويلەپ، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدە، ٴسوز جوق، مىقتاپ يگەرەتىن، باستان ـ اياق تاباندى بولاتىن كەلەلى پرينسيپ: تۋراشىلدىقتان اينىماي جاڭالىق اشۋعا تاباندى بولۋ كەرەكتىگىن كورنەكتى تۇردە باسا دارىپتەدى؛ تاباندى بولۋ مەن ويداعىداي ٴبىر جاقتى ەتۋ قاجەت بولعان 4 جۇپ قاتىناس: رەفورما جاساۋ مەن زاڭمەن باسقارۋدىڭ بىرلىگىنە تاباندى بولۋ؛ كۇشىنەن قالدىرۋ مەن ورناتۋدىڭ ديالەكتيكالىق بىرلىگىنە تاباندى بولۋ، رەفورما جاساۋ مەن ەسىك اشۋدىڭ بىرلىگىنە تاباندى بولۋ، ورنالاستىرۋ مەن تياناقتاندىرۋدىڭ قاتىناسىن ويداعىداي ٴبىر جاقتى ەتۋ كەرەكتىگىن تەرەڭدەي بايىمدادى؛ باسشى كادرلاردان ”ساياسي جاۋاپكەرشىلىك سەزىمدى، تاريحي بورىشتىلىق سەزىمدى كۇشەيتىپ“، ”قايشىلىققا، ماسەلەلەرگە بەتپە ـ بەت كەلگەندە تايساقتاماي، ٴسىڭىستى كىناراتتار مەن قاساڭ دەرتتەردى الاستاۋدا جاسقانباي، حاۋىپ ـ قاتەرگە، سىن ـ سايىستارعا توتەپ بەرۋدە شەگىنشەكتەمەي، رەفورما جاساۋ، دامۋ جاڭا ٴورىسىن قۇلشىنا اشۋدى“ شىن مانىندە ورىنداۋدى ايقىن تالاپ ەتتى.
جوبالاۋعا شەبەر ادام جەڭىسكە جەتەدى، الىستى بولجاعان ادام كوركەيەدى.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسى اشىلعاننان بەرى، باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى ماجىلىستەرگە قاتىناسقاندا بولسىن، الدە جەرگىلىكتى ورىندارعا بارىپ قىزمەت تەكسەرگەندە، تەكسەرۋ ـ زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە بولسىن، رەفورمانىڭ اياق الىسىنا باستان ـ اياق نازار اۋدارىپ، رەفورمانىڭ كەلەلى پرينسيبى، ماڭىزدى شاراسى، عىلمي جولى سياقتىلار جونىندە ٴبىرسىپىرا ماڭىزدى نۇسقاۋ بەرىپ، بۇكىل پارتيانى جوعارىدان تومەنگە دەيىن يدەيا مەن ارەكەتتى پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىمەن، ورنالاستىرۋلارىمەن بىرلىككە كەلتىرۋگە، رەفورمانىڭ ورنىقتى قاداممەن الىسقا جەتۋىن زەيىن ـ زەردەنى، كۇش ـ قۋاتتى شوعىرلاندىرا وتىرىپ ىلگەرىلەتۋگە جەتەكشىلىك ەتتى.
جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ نەگىزگى تاقىرىبىمەن تىعىز بايلانىستىرىپ ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ سايكەستىرىپ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەپ، رەفورما جاساپ جاڭالىق اشۋدىڭ تىڭ باستامادا تىڭ سەرپىلىس جاساۋىن ىلگەرىلەتتى —
گانسۋ لانجوۋ، حۋاڭحى وزەنى قالانى كەسىپ ٴوتىپ، اسقاق بەينە قالىپتاستىردى.
2024 ـ جىلى 9 ـ ايدا پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ماجىلىسىنەن كەيىن، تۇڭعىش رەت جەرگىلىكتى ورىندا قىزمەت تەكسەرگەندە، باس شۋجي شي جينپيڭ ”حۋاڭحى 1 ـ كوپىرى“ جۇڭشان كوپىرىنە كەلىپ، راشەتكاعا سۇيەنىپ الىسقا كوز تاستاپ، جوڭكىلە اعىپ جاتقان وزەندى كوردى.
لانجوۋدا باس شۋجي شي جينپيڭ حۋاڭحى وزەنى الابىنىڭ ەكولوگياسىن قورعاۋ مەن جوعارى ساپالى دامۋىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋ اڭگىمە ٴماجىلىسىن باسقارىپ اشىپ، ”رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدى قوزعاۋشى كۇش ەتىپ، ەكولوگيانى الدىڭعى ورىنعا قويۋعا، جاسىل دامۋعا تاباندى بولۋ، سۋ جاعدايىنا قاراي ٴىس جۇرگىزۋگە، سۋ ۇنەمدەۋدى الدىڭعى ورىنعا قويۋعا تاباندى بولۋ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەۋگە، تۇرلەر بويىنشا شارا قولدانۋعا تاباندى بولۋ، ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ جوبالاۋعا، سايكەستى ىلگەرىلەتۋگە تاباندى بولۋ كەرەك“، ـ دەپ باسا دارىپتەدى.
مەملەكەتتىڭ وزەن ـ داريا ستراتەگياسى جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ ايبىندى داستانىمەن توعىستى. رەفورمادان قوزعاۋشى كۇش، ومىرشەڭ كۇش الىپ، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋ ۇلى امالياتى حۋاڭحى وزەنى الابىندا ٴورىس الدى.
وزەن ـ داريادان تەڭىز جاعالاۋىنا دەيىن، وزەن الابىنان وڭىرلەرگە دەيىن... باس شۋجي شي جينپيڭ ٴبىر تۇتاس ورنالاستىرۋ جاساپ، ٴبىر جوبامەن جوسپارلاپ، باستان ـ اياق جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ نىسانا ـ مىندەتتەرى مەن كەلەلى ماسەلەلەرىن جەلى ەتىپ، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ جۇيەلىلىگىنە، تۇتاستىعىنا، سايكەسىمدىلىگىنە قاراي ۇزدىكسىز كۇش سالۋدى ىلگەرىلەتتى.
جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ جاڭا جورىعىندا وڭىرلىك سايكەستى دامۋدى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋدىڭ سالماعى ٴتىپتى دە اۋىر. پارتيا 20 ـ قۇرىلتايىنان بەرى، باس شۋجي شي جينپيڭ ىركەس ـ تىركەس 9 رەت وڭىرلىك دامۋ جونىندەگى اڭگىمە ٴماجىلىسىن باسقارىپ اشىپ، ستراتەگيالىق جالپى جاعداي تۇرعىسىنان وڭىرلىك سايكەستى دامۋدىڭ جاڭا كارتيناسىن سالدى؛ ورتالىقتىڭ وڭىرلىك سايكەستى دامۋ باسشىلىق گرۋپپاسىن قۇرىپ، وڭىرلىك كەلەلى ستراتەگيانى، جوبانى جانە ساياساتتى ٴبىر تۇتاس جوسپارلادى؛ ورتالىق دەڭگەيىندە حۇجات شىعاردى، ٴارقايسى وڭىرلەر ارەكەت جوسپارىن جاريالادى... پارتيا ورتالىق كوميتەتى جوعارى دەڭگەيدە جوبالاۋدى كۇشەيتىپ، ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمدى ونان ارى كەمەلدەندىرىپ، وڭىرلەردىڭ ٴبىر تۇلعالانىپ جوعارى ساپالى دامۋ جولىنا رەفورما ارقىلى جەتەكشىلىك ەتۋگە تاباندى بولدى.
شىعىس پەن باتىس ٴبىر ـ بىرىنە كومەكتەسىپ، وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك سايكەسىپ، قۇرلىق پەن تەڭىز ٴبىر تۇتاس جوسپارلانىپ، اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى وڭىرلىك سايكەستى دامۋ 9 ميلليون 600 مىڭ شارشى كيلومەتردەن استام بايتاق دالادا توعىسىپ، اۋقىم قالىپتاستىرىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا تاسقىنداعان قوزعاۋشى كۇش قوستى.
ٴارى بۇكىل ەل ٴبىر تۇتاس جۇيە دەگەنگە تاباندى بولىپ، رەفورما ساياساتىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋدى، اياق الىستى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋدى، ونىمدىلىكتى ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋدى كۇشەيتتى، ٴارى جەرگىلىكتى ورىنداردىڭ جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەپ، قىزمەتتى جاسامپازدىقپەن ورىستەتۋىن قولدادى.
”ەلىمىزدە توعىز سالالى شالقار داريا جوڭكىلگەن، تەرىستىككە تارتىلعان اۋىر جەلى تۇستىكتەن“. 2024 ـ جىلى 11 ـ ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ حۋبەيگە بارىپ قىزمەت تەكسەرىپ، جالپى جاعداي ستراتەگيالىق تۇرعىسىنان ٴبىر ٴوڭىردىڭ رەفورما جاساۋىن، دامۋىن جوسپارلادى:
”سىزدەر شىعىس پەن باتىستى بايلانىستىرىپ، وڭتۇستىك پەن سولتۇستىكتى ۇلاستىرىپ جاتىرسىزدار. چاڭجياڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىندا ەرلىكپەن العا ۇمتىلىپ، ورتا بولىك وڭىرلەردىڭ ەڭسە كوتەرۋىنىڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق تىرەگىن جەدەل قۇرۋ كەرەك. بەيجيڭ - تيانجين - حىبەي، چاڭجياڭ اتىراۋى، گۋاڭدۇڭ - شياڭگاڭ - اۋمىن، چىڭدۋ - چۇڭچيڭ سياقتىلارمەن وڭىرلىك سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، كاسىپ سالاسىنىڭ ورنالاسۋىن تارتىپپەن ساپالىلاندىرۋ كەرەك“.
بۇكىل ەلدىڭ كەلەلى جاعدايىنداعى ورنىن دۇرىس تاپقاندا عانا رەفورمانىڭ كۇش سالۋ ٴتۇيىنىن كوزدەۋگە بولادى.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسى اشىلعاننان بەرى، باس شۋجي شي جينپيڭ 10 نەشە ولكەگە بارىپ قىزمەت تەكسەرگەندە تۇگەلدەي جەرگىلىكتى ورىننىڭ ٴىس جۇزىندىگىمەن ۇشتاستىرىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ جەرگىلىكتى رەفورما امالياتىنا ورنالاستىرۋ جاسادى جانە وعان جەتەكشىلىك ەتتى.
گۇيجوۋدا ”مەملەكەتتىك ٴبىر تۇتاس ٴىرى بازار قۇرىلىسىمەن بەلسەنە توعىسۋ كەرەك“ دەپ اتاپ كورسەتتى؛ يۇننانعا بارعاندا ”جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋدى بەلسەنە ىلگەرىلەتىپ، وڭتۇستىك ازياعا، شىعىس وڭتۇستىك ازياعا باعىتتالعان ىقپال جاساۋ ورتالىعىن قۇرۋدى“ باسا دارىپتەدى؛ شاڭحايدىڭ ”الەمدىك ىقپالعا يە عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ بيىگىن جەدەل قۇرۋىن“ ٴۇمىت ەتتى؛ حىناننان ”ناقتى ەكونوميكا سىندى وسى ٴتۇپ نەگىزدى ونان ارى بەكەمدەۋدى“ تالاپ ەتتى... جەر ـ جەر ٴوز ارتىقشىلىقتارىن تياناق ەتىپ، ەرلىكپەن العا ۇمتىلىپ، جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي ىستەۋ بارىسىندا ستراتەگيالىق ىرىقتىلىقتى يگەرىپ، وزدەرىنىڭ رەفورما اۋىر مىندەتىن ارقالادى.
جاڭا جورىق رەفورماسىنىڭ ەرەكشەلىگىن كوزدە ۇستاي وتىرىپ جولدى ساپالىلاندىرىپ، جۇيەلى ورنالاستىرىپ، ٴتۇرلى رەفورمانىڭ ٴوزارا ىقپالداسۋىن، سايكەسۋىن، جوعارى ٴونىمدى بولۋىن جۇزەگە اسىردى —
رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ ايقىن ەرەكشەلىگى — جۇيەلى شوعىرلاندىرۋعا اناعۇرلىم ٴمان بەرىپ، جۇيە كوزقاراسىن رەفورمانىڭ، دامۋدىڭ ٴار سالاسىنا، ٴار جاعىنا ساباقتاستىرۋ.
اراعا 10 جىل سالىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتى تاعى دا ەڭ جوعارى ولشەمدەگى قالا قىزمەتى ٴماجىلىسىن اشتى.
2025 ـ جىلى 7 ـ ايدىڭ 14 ـ كۇنى بەيجيڭ جيڭشي قوناق ٴۇيى، باس شۋجي شي جينپيڭ ورتالىقتىڭ قالا قىزمەتى ماجىلىسىنە قاتىناستى ٴارى ماڭىزدى ٴسوز سويلەپ، ”ٴبىردى ساپالىلاندىرۋ، التىنى قۇرۋ“ جاعىنان جاڭا ٴداۋىردىڭ جاڭا جورىعىنداعى قالا قىزمەتىنىڭ ٴتۇيىندى مىندەتتەرىن ورنالاستىردى.
بىلتىر جىل سوڭىنداعى ورتالىقتىڭ اۋىل ـ قىستاق قىزمەتى ماجىلىسىندە ”قالا مەن اۋىلدىڭ توعىسا دامۋىنا تاباندى بولىپ، اۋىل ـ قىستاق رەفورماسىن ونان ارى تەرەڭدەتۋ“ ورتاعا قويىلعاننان وسى رەتكى ورتالىقتىڭ قالا قىزمەتى ماجىلىسىندە ”ٴىرى، ورتا، شاعىن قالا مەن شاعىن قالا ـ قالاشىقتىڭ سايكەستى دامۋىن جەبەپ، قالا مەن اۋىلدىڭ توعىسا دامۋىن جەبەۋ“ تالاپ ەتىلگەنگە دەيىن قالا مەن اۋىلدىڭ توعىسا دامۋى باستان ـ اياق باس شۋجي شي جينپيڭ كوڭىل ٴبولىپ وتىرعان رەفورما ٴىسى بولدى.
رەفورما قانشا العا ىلگەرىلەگەن سايىن مۇددەگە سايۋى دا سونشا تەرەڭدەيدى، جۇيەلى شوعىرلاندىرۋ تالابى دا تابيعي تۇردە بارعان سايىن جوعارىلايدى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ ىشكەرىلەي اتاپ كورسەتتى: ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋدىڭ مازمۇنى وتە باي، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ دە جان ـ جاقتى بولاتىنى ٴسوزسىز. ٴتۇرلى جاقتاعى رەفورمانى جاپپاي سايكەستى ىلگەرىلەتىپ، تۇتاس تۇلعالىق اسەر قالىپتاستىرۋعا قۇلشىنۋ كەرەك.“
عىلمي جوعارى دەڭگەيلى جوبا ارقىلى ۇيلەسىمدى رەفورما جولىن جوبالادى؛ ايقىن جۇيەلى جوبا ارقىلى تىڭعىلىقتى رەفورما شارالارىن ورنالاستىردى؛ پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسىنىڭ «قاۋلىسى» ”ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسىنىڭ مازمۇنىن كورنەكتىلەندىرىپ قانا قويماي، دەموكراتيا، زاڭمەن باسقارۋ، مادەنيەت، قوعام، ەكولوگيالىق وركەنيەت، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى، مەملەكەت قورعانىسى جانە ارميا قۇرىلىسى سياقتى جاقتارداعى ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمدە جاڭالىق اشۋدى، سونداي ـ اق پارتيا قۇرىلىسى ٴتۇزىمى رەفورماسىن جاپپاي قامتىعاندىعىن، جاپپاي دايەكتىلەندىرۋ، تياناقتاندىرۋ كەرەكتىگىن“ باسا دارىپتەدى؛ ”وقۋ ـ اعارتۋدى، عىلىم ـ تەحنولوگيانى، دارىندىلاردى بىردەي يگەرۋگە تاباندى بولىپ“، وقۋ ـ اعارتۋ، عىلىم ـ تەحنولوگيا، دارىندىلار ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمىنىڭ ٴبىر تۇلعالى رەفورماسىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتۋدى العا قويدى... باس شۋجي شي جينپيڭ ”بەستى ٴبىر تۇلعالاندىرۋ“ جالپى تۇلعالىق ورنالاستىرۋىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلاپ ىلگەرىلەتۋ، ”ٴتورتتى جاپپاي ورىنداۋ“ ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋىن سايكەستى ىلگەرىلەتۋ جۇلگەسىندە رەفورمانى جوبالاپ، رەفورمانى اناعۇرلىم جاپپاي تەرەڭدەتۋگە زەيىن ـ زەردەنى، كۇش ـ قۋاتتى اناعۇرلىم شوعىرلاندىرۋعا، ونىڭ سايكەسىمدى، جوعارى ٴونىمدى بولۋىنا جەتەكشىلىك ەتتى.
دامۋدىڭ جاڭا قوزعالىس قۋاتىن كۇشەيتتى
— ”رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتىپ، ەسىكتى ايقارا اشىپ، جوعارى ساپالى دامۋعا قوزعاۋشى كۇش قوسۋ كەرەك“
7 ـ ايدىڭ 15 ـ كۇنى مەملەكەتتىك ساناق مەكەمەسى 2025 ـ جىلعى جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ ”جارتى جىلدىق مالىمەتىن“ جاريالادى —
ىشكى ٴوندىرىس جالپى قۇنى (GDP) 66 تريلليون 53 ميلليارد 600 ميلليون يۋان بولىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %5.3 ارتتى، باستى كورسەتكىشتەر مەجەدەگىدەن جاقسى بولىپ، جوعارى ساپالى دامۋ تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتىلىپ، ەكونوميكا ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەۋ، ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارۋ سىندى دامۋ جاعدايىن ساقتادى.
حالىقارالىق ورتادا وزگەرىس پەن بىلىقپالىق قاباتتاسىپ، ەل ىشىندەگى جاڭا، كونە قوزعالىس قۋاتتارى جەدەل اۋىسىپ، ٴىشىنارا كاسىپتەر مەن كاسىپورىنداردىڭ شارۋاشىلىعى قيىنشىلىققا ٴدوپ كەلگەن جاعدايدا، جۇڭگو ەكونوميكاسى قالاي قىسىمعا توتەپ بەرىپ العا ىلگەرىلەيدى، قيىنشىلىقتان تايسالماي العا ىلگەرىلەيدى؟
رەفورما شەشۋشى شاراسىنان ويداعىداي پايدالانىپ، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىنا ۇزدىكسىز قوزعاۋشى كۇش، ومىرشەڭ كۇش قوستى.
رەفورما ارقىلى حاۋىپ ـ قاتەرگە، سىن ـ سايىسقا توتەپ بەرىپ، ەكونوميكانىڭ ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارۋىن ىلگەرىلەتتى —
2024 ـ جىلى 9 ـ ايدىڭ 26 ـ كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ ٴماجىلىسى ەكونوميكالىق جاعدايعا تالداۋ جاساپ، زەرتتەۋ جۇرگىزدى. سول كەزدە جۇڭگو ەكونوميكاسى ٴبىرىنشى ماۋسىمدا تاماشا باستالۋدى باستان وتكەرىپ، 2 ـ، 3 ـ ماۋسىمدا ەكونوميكانىڭ تومەندەۋ قىسىمى ارتىپ، تۇتاس جىلدىق ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ نىسانا ـ مىندەتتەرىن قۇلشىنا ورىنداۋدىڭ شەشۋشى كەزەڭىندە تۇرعان ەدى.
زاپاس اقشا مولشەرىن تومەندەتىپ، ٴوسىمدى ازايتىپ، ٴۇي بازارىن، جارنا بازارىن سەرپىلتىپ، كاسىپورىنداردىڭ قيىن وتكەلدەن وتۋىنە كومەكتەسىپ، قارجى قوسۋ، تۇتىنۋ، جۇمىستاندىرۋ سياقتى سالالاردا شارالار شىعاردى... ٴماجىلىس ٴبىر قىدىرۋ مولشەرىن ارتتىرۋ ساياساتىن ورنالاستىرىپ، بازار سەنىمىن سەرپىلتۋدى، دامۋ ساپاسى مەن ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋدى كوزدە ۇستاي وتىرىپ رەفورما ورنالاستىرۋىن جاساپ، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ كورنەكتى قايتا ورلەۋىن ىلگەرىلەتتى.
2025 ـ جىلى 4 ـ ايدىڭ 25 ـ كۇنى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ تاعى ٴبىر رەتكى ٴماجىلىسى ەكونوميكالىق جاعداي مەن ەكونوميكالىق قىزمەتكە تالداۋ جاساپ زەرتتەۋ جۇرگىزدى. سول كەزدە حالىقارالىق جاعدايدا شۇعىل وزگەرىس تۋىلىپ، حالىقارالىق ەكونوميكا ـ ساۋدا ٴتارتىبى اۋىر سوققىعا ۇشىراپ، ورنىقسىزدىق، ايقىنسىزدىق ارتا تۇسكەن ەدى.
ٴماجىلىس ”جۇمىستاندىرۋدى ورنىقتىرۋعا، كاسىپورىندى ورنىقتىرۋعا، بازاردى ورنىقتىرۋعا، مەجەنى ورنىقتىرۋعا كۇش سالىپ“، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ سىندى وسى ماڭىزدى اسىلدان پايدالانىپ جاڭا دامۋ ارناسىن جەدەل قالىپتاستىرۋعا تاباندى بولىپ، ەل ٴىشى، حالىقارا سىندى قوس اينالىمنىڭ قوزعاۋشى كۇشى مەن ومىرشەڭ كۇشىن ارتتىرىپ، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزىن بەكەمدەۋدى ايقىندادى.
ماكرولىق ەكونوميكانى باسقارۋ جۇيەسىن اقاۋسىزداندىرۋ — ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسىنىڭ ماڭىزدى كۇش سالۋ تۇيىندەرىنىڭ ٴبىرى. 2 رەتكى ٴماجىلىس تۇگەلدەي عىلمي، ٴونىمدى ماكرولىق رەتتەۋ ـ تىزگىندەۋ ارقىلى مەجەدەن تىس سوققىعا توتەپ بەرۋدەگى شەشۋشى شارا بولىپ، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ جۇڭگو ەكونوميكاسىن مەڭگەرۋدەگى ەرەن اقىل ـ پاراساتى مەن قابىلەتىن تولىق ايگىلەدى.
وسى ٴبىر جىلدا ەكونوميكالىق ٴتۇزىلىس رەفورماسى سىندى ٴتۇيىندى مىندەتتى مىقتى يگەرىپ، رەفورما رۋحى، جاڭالىق اشۋ شاراسى ارقىلى ەكونوميكالىق اينالىمداعى جاڭا جاعداي، جاڭا ماسەلەلەردى شەشۋگە تاباندى بولدى، جۇڭگو ەكونوميكاسى قيىندىقتان قامال الۋ بارىسىندا ساپانىڭ ٴونىمدى جوعارىلاۋى مەن ساننىڭ ۇيلەسىمدى ارتۋىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلادى.
اسا ۇزاق مەرزىمدى ەرەكشە زايوم تاراتۋدى ارتتىرىپ، ”ەكىنى جاڭالاۋ“ ”ەكى ماڭىزدى“ ساياساتتى اناعۇرلىم زور تەبىنمەن اتقارىپ، تۇتىنۋدى سەرپىلتۋ ارناۋلى ارەكەت جوباسىن تياناقتاندىرىپ، ىشكى ـ سىرتقى ساۋدانىڭ ٴبىر تۇلعالانا دامۋىن ورنىقتى ىلگەرىلەتتى... دەر كەزىندە العا قويىلعان ٴتۇرلى جاڭالىق اشۋ سيپاتتى ساياسات ـ شارالار بايىتىلىپ، كەمەلدەندىرىلىپ، سايكەستى كۇش سالدى.
حالىقتىق شارۋاشىلىقتى جەبەۋ زاڭى اتقارىلىپ، ورتالىق دەڭگەيىندە بازارعا كىرۋ رۇقساتى ٴتۇزىمى قۇرىلىسىن كەمەلدەندىرۋ جونىندە تۇڭعىش رەت ارناۋلى ساياساتتىق حۇجات شىعارىلدى، «مەملەكەتتىك ٴبىر تۇتاس ٴىرى بازار قۇرىلىسى نۇسقاۋلىعى (سىناق رەتىندە اتقارىلادى)» جاريالانىپ، بازار قامالى ونان ارى تالقاندالدى، «تۇتاس قوعامدىق زات اينالىمىنىڭ وزىندىك قۇنىن ٴونىمدى تومەندەتۋ ارەكەت جوباسى» باسىپ تاراتىلىپ، ەكونوميكالىق اينالىم ونىمدىلىگى جوعارىلاتىلدى... اناعۇرلىم تەرەڭ قاتپارلى كەدەرگىلەردەن قامال الۋ قاتار ىلگەرىلەتىلىپ، ەل ىشىندەگى ۇلكەن اينالىم ونان ارى ىركىلىسسىزدەندى.
ساناق ساندى مالىمەتىنەن قاراعاندا، بيىل جىل باسىنان بەرى، ادام اينالىمى، زات اينالىمى، قارجى اينالىمى تۇگەل جاقسارىپ، الدىڭعى جارتى جىلدا ىشكى سۇرانىستىڭ GDPدىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەس سالىستىرماسى %68.8 بولىپ، حاۋىپ ـ قاتەر مەن سىن ـ سايىستارعا توتەپ بەرۋ جىگەرى مەن سەنىمىن پارمەندى كۇشەيتكەن.
رەفورما ارقىلى جاڭالىق اشۋ ومىرشەڭ كۇشىن قاۋلاتىپ، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى جەتىلدىردى، زورايتتى —
100دەن استام كاسىپورىن ىرگە تەۋىپ، توڭىرەكتەگى وڭىرلەردىڭ 400گە جۋىق ۇلكەن مودەلدى كاسىپورىندى شوعىرلاندىرۋىنا ىقپال جاسادى، دەم بەردى، شاڭحايدىڭ ”موسۋ كەڭىستىگى“ ۇلكەن مودەل جاڭالىق اشۋ ەكولوگيالىق الەۋمەتتىك اۋماعى ساياساتتا جاڭالىق اشۋدىڭ، ەكولوگيانى سايكەستىرۋدىڭ، كورىنىستەردى اشىق ۇستاۋدىڭ اسەرلى كارتيناسىن كەسكىندەۋدە.
بيىل 4 ـ ايدىڭ 29 ـ كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ وسى اراعا كەلىپ قىزمەت تەكسەرىپ، بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: شاڭحاي ۇلكەن مودەل كاسىپ سالاسى ەكولوگيالىق جۇيەسى ارقىلى جاساندى زەردە كاسىپ سالاسىن جەتىلدىرۋ سياقتى تابىستى تاجىريبەلەردى ويداعىداي قورىتىندىلاپ، ىزدەنىس جاساۋ تەبىنىن ارتتىرىپ، جاساندى زەردەنى دامىتۋ جانە باسقارۋ جاقتارىندا الدا ٴجۇرىپ، ۇلگى كورسەتۋ اسەرىن تۋدىرۋعا كۇش سالۋى كەرەك.
پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ٴماجىلىسى جەرگىلىكتى جاعدايعا قاراي جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋ ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمىن اقاۋسىزداندىرۋ سىندى رەفورما تاقىرىبىن العا قويدى.
”جوعارى دەڭگەيلى عىلىم ـ تەحنولوگيادا ٴوز كۇشىنە سۇيەنىپ ٴوزىن الۋەتتەندىرۋدى، جاڭاشا وندىرگىش كۇشتەردى دامىتۋدى جۇزەگە اسىرۋ عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدى توعىستىرۋعا اناعۇرلىم كوكەي تەستى سۇرانىس قويدى“؛ ”وڭىردەگى جوعارى مەكتەپتەر، عىلمي زەرتتەۋ ورىندارى سياقتىلاردى تەحنولوگيا اۋىستىرۋ جانە كاسىپ سالالانعان قىزمەت وتەۋ مەحانيزمىن ورنالاستىرۋعا، ورناتۋعا ىنتالاندىرىپ، كاسىپ سالاسى تىزبەگىنىڭ، جاڭالىق اشۋ تىزبەگىنىڭ سايكەسۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ كەرەك“؛ ”ٴوندىرىستىڭ، وقىتۋدىڭ، زەرتتەۋدىڭ ٴبىر تۇلعالانۋىن ىلگەرىلەتۋدە قىرۋار جوعارى ساپالى دارىندىنى تاربيەلەگەندە عانا جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋ شىن مانىندە جۇزەگە اساتىن بولادى“...
زەرتتەۋ ورنىنان، عىلىم قالاشىعىنان جاساۋ كاسىبى كاسىپورىندارىنا، كاسىپ سالاسى باقشاسىنا دەيىن باس شۋجي شي جينپيڭ ەل ىشىندە قىزمەت تەكسەرگەندە، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ ەڭ بەلسەندى ٴجۇرىلىپ جاتقان جەرلەردى قايتا ـ قايتا ىشكەرىلەي ارالاپ، عىلىم ـ تەحنولوگيادا جاڭالىق اشۋ مەن كاسىپ سالاسىندا جاڭالىق اشۋدىڭ تەرەڭدەي توعىسۋىنا، رەال وندىرگىش كۇشكە اينالۋىنا ايقىن باعدار كورسەتتى.
بيىل جىل باسىنان بەرى، DeepSeekتىڭ دۇنيەگە كەلۋىنەن الەمدە تۇڭعىش رەت ”ادام مەن ماشينا بىرگە جۇگىرەتىن“ جارتىلاي مارافونعا دەيىن جۇرت نازارىن اۋدارعان جاڭالىق اشۋ جەتىستىكتەرى ۇزدىكسىز جارىققا شىقتى.
ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزم جاعىندا عىلىم ـ تەحنولوگيا، وقۋ ـ اعارتۋ سايكەسە ادام تاربيەلەۋ مەحانيزمىن كەمەلدەندىرىپ، جاڭالىق اشۋ بايلىعىن ٴبىر تۇتاس جوسپارلاۋدى جانە كۇش ۇيىمداستىرۋدى كۇشەيتىپ، دارىندىلاردى تۇرگە ٴبولىپ باعالاۋ رەفورماسىن جانە عىلىم ـ تەحنولوگيا، وقۋ ـ اعارتۋ سالاسىنىڭ ”قالپاعىن“ تۇزەۋدى تەرەڭدەتتى؛ جاڭالىق اشۋ ورنالاسىمى جاعىندا جاڭالىق اشۋ تىزبەگى مەن كاسىپ سالاسى تىزبەگى اراسىنداعى بوگەتتەردى، توسقاۋىلداردى ىركىلىسسىزدەندىرىپ، كاسىپورىنداردىڭ جاڭالىق اشۋداعى نەگىزگى تۇلعالىق ورنىن كۇشەيتتى... مەملەكەتتىڭ جاڭالىق اشۋ جۇيەسىنىڭ تۇتاس تۇلعالىق اسەرىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، رەفورما ارقىلى جاڭالىق اشۋعا دەم بەرەتىن، جاڭالىق اشۋ ارقىلى دامۋعا دەم بەرەتىن شىت جاڭا بەينە ۇزدىكسىز جارىققا شىقتى.
رەفورما مەن ەسىك اشۋدىڭ بىرلىگىنە تاباندى بولىپ، دامۋدىڭ ىرىقتىلىق ۇقىعىنا ۇزدىكسىز قول جەتكىزدى —
2 ـ ايدىڭ 17 ـ كۇنى بەيجيڭدە حالىقتىق كاسىپورىندار اڭگىمە ماجىلىسىنە قاتىناستى؛ 3 ـ ايدىڭ 28 ـ كۇنى بەيجيڭدە حالىقارالىق ونەركاسىپ ـ ساۋدا سالاسىنىڭ ۋاكىلدەرىمەن كەزدەستى.
بيىل كوكتەمدە باس شۋجي شي جينپيڭ ىلگەرىندى ـ كەيىندى ەل ٴىشى ـ سىرتىنداعى ونەركاسىپ ـ ساۋدا سالاسىنداعى قايراتكەرلەرمەن اڭگىمەلەسىپ، ”رەفورما مەن ەسىك اشۋدىڭ بىرلىگىنە تاباندى بولۋدىڭ“ ايقىن سيگنالىن جەتكىزدى.
ىشكى جاقتا ”ٴوندىرىس فاكتورلارىنان زاڭ بويىنشا تەڭ پايدالانۋداعى، بازار باسەكەسىنە ٴادىل قاتىناسۋداعى ٴتۇرلى كەدەرگىلەردى باتىل الاستاپ، نەگىزدىك قۇرىلعىلارداعى باسەكەلىك سيپاتقا يە سالالاردىڭ ٴتۇرلى شارۋاشىلىق تۇلعالارىنا ٴادىل، اشىق ۇستالۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتۋدى“ باسا دارىپتەدى.
سىرتقا قاراتا ”جۇڭگو جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋدى ىلگەرىلەتىپ، قاعيدا، ەرەجە ـ ٴتۇزىم، باسقارۋ، ولشەم سياقتى تۇزىمدىك ەسىك اشۋدى ورنىقتى كەڭەيتۋدە، اشىق قاقپا بارعان سايىن ايقارا اشىلادى“ دەپ اتاپ كورسەتتى.
رەفورما تەرەڭدەگەن سايىن، ەسىك اشۋ ورەسىنە قويىلاتىن تالاپ تا جوعارىلايدى؛ ەسىك اشۋ ورەسى جوعارىلاعان سايىن، رەفورمانى جەبەۋ رولى دا ارتا تۇسەدى.
ەركىن ساۋدا سىناق رايونى رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدىڭ ”سىناق اتىزى“ رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ مەن ەسىكتى ايقارا اشۋ ٴۇشىن جاڭا جول قاراستىرۋ، جاڭا تاجىريبە توپتاۋ سىندى تاريحي اۋىر مىندەتتى ارقالاپ وتىر.
2024 ـ جىلى 8 ـ ايدا اشىلعان ورتالىقتىڭ رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ كوميتەتىنىڭ 6 ـ رەتكى ٴماجىلىسى «ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ ستراتەگياسىن اتقارۋ جونىندەگى پىكىردى» قاراپ ماقۇلدادى.
ٴبىر ايدان استام ۋاقىتتان كەيىن، باس شۋجي شي جينپيڭ جۇڭگو (فۋجيان) ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ شيامىن اۋماعىنا كەلىپ قىزمەت تەكسەرىپ، ”تۇزىمدىك ەسىك اشۋدى نىق قاداممەن ىلگەرىلەتىپ، حالىقارالىق جوعارى ولشەممەن ٴتۇيىلىسىپ، دەن قويا ىستەۋدى“ باسا دارىپتەدى.
2025 ـ جىلى 4 ـ ايدا «ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ ستراتەگياسىن اتقارۋ جونىندەگى پىكىر» سىرتقا جاريالاندى. 7 ـ ايدا مەملەكەتتىك كەڭەس حۇجات شىعارىپ، شاڭحاي ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ 77 ٴتۇرلى سىناق ٴتۇيىنى شاراسىن باسقا ەركىن ساۋدا سىناق رايوندارىنا نەمەسە بۇكىل ەلگە كوشىرىپ جالپىلاستىردى.
تۇزىمدە جاڭالىق اشۋدى وزەك ەتكەن ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ ستراتەگياسىنىڭ جەدەل ىلگەرىلەۋى ٴبىر جىلدان بەرى جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋ ارقىلى رەفورما مەن دامۋدىڭ جاڭا ٴورىسىن اشۋدىڭ ىقشام كورىنىسى سانالادى.
«شەتەل ساۋداگەرلەرىنىڭ قارجى قوسۋىنا رۇقسات ەتۋدى ەرەكشە باسقارۋ شاراسىن (تەرىس اداقتاما) (2024 ـ جىلعى نۇسقاسى)» اتقارىپ، جاساۋ كاسىبى سالاسىندا شەتەل قارجىسىنىڭ بازارعا كىرۋىنە رۇقسات ەتۋدى شەكتەۋ شارالارىن كۇشىنەن قالدىردى؛ «قىزمەت وتەۋ كاسىبىنىڭ ەسىكتى ايقارا اشۋىن جەدەل ىلگەرىلەتۋدىڭ كەشەندى سىناق ٴتۇيىنى قىزمەت جوباسىن» شىعارىپ، 155 ٴتۇرلى سىناق ٴتۇيىنى مىندەتىن ايقىندادى؛ بەيجيڭ، تيانجين، شاڭحاي سياقتى 9 جەردە شەتەل ساۋداگەرلەرى دەربەس قارجى قوسقان شيپاحانا قۇرۋعا رۇقسات ەتىلدى؛ جاڭادان ادامدارى جۇڭگوعا ۆيزاسىز كەلۋگە بولاتىن شەتەلدەر قوسىلدى؛ ەڭ دامىماعان ەلدەرگە %100 باجى تۇرىندەگى ونىمدەردەن كەدەن باجىسىن الماۋ مامىلەسى بەرىلدى؛ جۇڭگو (جىجياڭ) ەركىن ساۋدا سىناق رايونىنىڭ مولاڭ تاۋار بايلىعىن ورنالاستىرۋ تورابى قۇرىلىسى جوباسى شىعارىلدى... رەفورمانىڭ پايداسىنان بىرگە يگىلىكتەنۋ، ەسىك اشۋ جەتىستىكتەرى ارقىلى جاپپاي تيىمدىلىك جاساۋ سىندى تاماشا جاعداي ۇزدىكسىز قالىپتاستى.
بيىل الدىڭعى جارتى جىلدا ەلىمىزدىڭ ساۋدا كولەمى 50 ميلليارد يۋاننان اسقان سەرىكتەرىنىڭ سانى 61گە جەتىپ، بىلتىرعى سول تۇستاعىدان بەسەۋ ارتتى. ەڭ جاڭا كەزەكتى جۇڭگو كەدەنىنىڭ ساۋدا جاعدايىن تەكسەرۋ ناتيجەسىندە كورسەتىلۋىنشە، ەكسپورت كاسىپورىندارى مەن يمپورت كاسىپورىندارىنىڭ سەنىمى ٴۇرتىس 2 اي جوعارىلاعان.
”جۇڭگوعا سەنۋدىڭ ٴوزى بولاشاققا سەنگەندىك، جۇڭگوعا قارجى قوسۋدىڭ ٴوزى بولاشاققا قارجى قوسقاندىق.“ جۇڭگو ەسىك اشۋدىڭ ىرىقتىلىعى ارقىلى رەفورما مەن دامۋدىڭ ىرىقتىلىعىنا قول جەتكىزىپ، اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى ەسىك اشۋ ارقىلى بولاشاققا قول جەتكىزىپ، اۋمالى ـ توكپەلى دۇنيە ٴجۇزى ەكونوميكاسىنا ۇزدىكسىز جاڭا وراي ازىرلەپ، جاڭا قوزعالىس قۋاتىن ۇستەۋدە.
باسقارۋدىڭ تىڭ ٴورىسىن اشتى
— ”جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا قۋاتتى قوزعاۋشى كۇش پەن ٴتۇزىم قامتاماسىزدىعىن ازىرلەۋ كەرەك“
2025 ـ جىل ”14 ـ بەسجىلدىق“ جوبا اياقتالاتىن جىل، سونداي ـ اق ”15 ـ بەسجىلدىق“ جوبا جوسپارلاناتىن، ورنالاستىرىلاتىن جىل.
4 ـ ايدىڭ 30 ـ كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ شاڭحايدا ٴىشىنارا ولكە، اۆتونوميالى رايون، قالالاردىڭ ”15 ـ بەسجىلدىق“ كەزىندەگى ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋى جونىندەگى اڭگىمە ٴماجىلىسىن باسقارىپ اشتى ٴارى ماڭىزدى ٴسوز سويلەدى.
”ٴوز ىستەرىمىزدى بۇلجىماي جاقسى ىستەپ، جوعارى دەڭگەيدە سىرتقا ەسىك اشۋدى بۇلجىماي كەڭەيتۋىمىز كەرەك“، ”جاڭا دامۋ ارناسىن جەدەل قالىپتاستىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى جاپپاي ىلگەرىلەتۋ كەرەك“، ”جوعارى ونىمدىلىكپەن باسقارۋ ارقىلى جوعارى ساپالى دامۋ مەن جوعارى دەڭگەيلى حاۋىپسىزدىكتىڭ ۇتىمدى ىقپالداستىعىن جەبەپ، جاڭا حاۋىپسىزدىك جاعدايى ارقىلى جاڭا دامۋ جاعدايىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك“... سىرتقى جاقتا اۋقىمدى باعامداپ، ىشكى جاقتا مەملەكەت جاعدايىن ۇعىندى. باس شۋجي شي جينپيڭ رەفورما، دامۋ كەلەلى جاعدايىن كوزدە ۇستاپ، ٴبىر قىدىرۋ ايقىن تالاپتاردى ورتاعا قويىپ، 5 جىلدىق جوبانى جاساۋعا جاعدايدى باعامداپ، باعدار بەلگىلەدى.
5 جىلدىق جوبانى عىلمي جاساۋ جانە ونى ۇزدىكسىز اتقارۋ — پارتيامىزدىڭ ەل باسقارۋداعى ماڭىزدى تاجىريبەسى ٴارى جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ ماڭىزدى ساياسي ارتىقشىلىعى.
دامۋ تاقىرىپ بەلگىلەپ، رەفورما جۇمىس تىندىرۋى كەرەك. ”15 ـ بەسجىلدىق“ جوبا — دامۋ ايبىندى جوباسى ٴارى ”دەڭگەيى اناعۇرلىم جوعارى، مازمۇنى اناعۇرلىم مول“ رەفورما جاۋاپناماسى.
تاۋ بيىك، وزەن اعىسى قاتتى بولسا دا جاپادان قورىقپاي ۇمتىلدى، بوگەتتەر الاستالسا دا، ەرىك ـ جىگەر وزگەرمەدى.
ٴبىر جىلدان بەرى، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدە باستان ـ اياق پارتيانىڭ جالپى بەتتىك باسشىلىعىنا تاباندى بولىپ، نازاردى جۇڭگوشا سوتسياليستىك ٴتۇزىمدى ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرۋ مەن دامىتۋ، مەملەكەتتى باسقارۋ جۇيەسى مەن باسقارۋ قابىلەتىن وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ سىندى رەفورما باس نىساناسىنا شوعىرلاندىرىپ، حالىقتى وزەك ەتۋگە تاباندى بولىپ، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا قۋاتتى قوزعاۋشى كۇش پەن ٴتۇزىم قامتاماسىزدىعىن ازىرلەدى.
پارتيانىڭ باسشىلىعىنا تاباندى بولىپ جانە ونى كۇشەيتىپ، پارتيانىڭ باسشىلىعىن رەفورمانىڭ ٴارقايسى جاعىنا، جالپى بارىسىنا ٴسىڭىردى —
2025 ـ جىلى 6 ـ ايدىڭ 30 ـ كۇنى، ”1 ـ شىلدەدەن“ ٴبىر كۇن بۇرىن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسى ٴماجىلىس اشىپ، «پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىم جاساۋ، كەڭەسۋ، سايكەستىرۋ قۇرىلىمدارىنىڭ قىزمەت ەرەجەسىن» قاراپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىم جاساۋ، كەڭەسۋ، سايكەستىرۋ قۇرىلىمدارىنىڭ قۇرىلۋىن، قىزمەت جاۋاپكەرشىلىگىن جانە جۇمىس جۇرگىزۋىن اناعۇرلىم ارناعا ٴتۇسىردى.
پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىم جاساۋ، كەڭەسۋ، سايكەستىرۋ قۇرىلىمدارىن قۇرۋ — پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى قىزمەتتەرگە ورتالىقتانعان ٴبىر تۇتاس باسشىلىعىن اقاۋسىزداندىرۋداعى، كەلەلى مىندەتتەردىڭ تياناقتانۋىن ىلگەرىلەتۋدەگى ماڭىزدى تۇزىمدىك ورنالاستىرۋى. پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىم جاسايتىن، كەڭەسەتىن، سايكەستىرەتىن جاڭا قۇرىلىمدارىن قۇرۋ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ جاڭا فۋنكتسيالىق تاراۋلارى مەن ٴىس قۇرىلىمدارىن ۇيىمداستىرىپ قۇرۋ، ماڭىزدى سالالاردا پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ وكىلەتتى جاڭا ورگاندارىن قۇرۋ، ت.ب ارقىلى پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كەلەلى قىزمەتتەرگە ورتالىقتانعان ٴبىر تۇتاس باسشىلىعىن كۇشەيتتى.
ورتالىق كوميتەت فينانس قىزمەتى كوميتەتى فينانس جۇيەسىنىڭ پارتيا قۇرىلىسى قىزمەتىنىڭ ٴتۇزىلىس ـ مەحانيزمى مەن پارتيا قۇرىلىسى ٴتۇزىمى جۇيەسىن جەدەل اقاۋسىزداندىرۋعا جەتەكشىلىك ەتتى جانە ونى ىلگەرىلەتتى؛ ورتالىق كوميتەت قوعامدىق قىزمەت ٴبولىمى پارتيا قۇرىلىسى ارقىلى نەگىزگى ساتىنى باسقارۋعا جانە نەگىزگى ساتى بيلىك قۇرىلىسى قىزمەتىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋگە جەتەكشىلىك ەتتى... ٴبىر جىلدان بەرى، پارتيا مەن مەملەكەت قۇرىلىمدارىنىڭ رەفورماسىن ۇزدىكسىز تەرەڭدەتۋ ارقىلى پارتيا مەن مەملەكەت قۇرىلىمدارىنىڭ فۋنكتسيالىق جۇيەسى اناعۇرلىم اقاۋسىزدانىپ، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ، مەملەكەتتىك كەڭەستىڭ كەڭەسۋ، سايكەستىرۋ قۇرىلىمدارىن قۇرۋ، باسقارۋ اناعۇرلىم قاتاڭ ارناعا ٴتۇسىپ، رولى تولىق، ٴونىمدى ساۋلەلەندى.
باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: ”مەيلى قاي سالادا رەفورما جاسايىق، رەفورمانى قاي ساتىعا اكەلەيىك، بارلىعىندا پارتيانىڭ باسشىلىعىنا تاباندى بولۋ كەرەك“.
باستان ـ اياق پارتيانىڭ باسشىلىعىنا تاباندى بولۋ جانە ونى كۇشەيتۋ — 40 نەشە جىلدىق رەفورما جاساۋدا، ەسىك اشۋدا جەڭىسكە جەتۋدىڭ شيفرى، اسىرەسە، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدىڭ ٴتۇبىرلى كەپىلى.
جورىق قانشا جاپالى، حاۋىپ ـ قاتەرلى بولعان سايىن، جول باستايتىن كۇشتى سونشا قاجەت ەتەدى.
ٴبىر جىلدان بەرى، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋ پارتيانىڭ جالپى جاعدايدى تۇگەل مەڭگەرۋدەگى، ٴار جاقتى سايكەستىرۋدەگى باسشىلىق ۇيتقىلىق رولىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، پارتيانىڭ باسشىلىعىن رەفورمانىڭ ٴار سالاسىندا، ٴار جاعىندا، ٴار بۋىنىندا شىن مانىندە تياناقتاندىرىپ، بۇكىل پارتيانىڭ رەفورمانى يگەرۋ، دامۋدى جەبەۋ بەلسەندىلىگىن، ىرىقتىلىعىن، جاسامپازدىعىن ۇزدىكسىز جۇمىلدىرىپ، رەفورما مىندەتتەرىنىڭ تياناقتانىپ ونىمدىلىك كورسەتۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتتى.
رەفورما جاساۋ مەن زاڭمەن باسقارۋدىڭ بىرلىگىنە تاباندى بولىپ، رەفورما ونىمدىلىگىن مەملەكەتتى باسقارۋ قۋاتىنا اناعۇرلىم ويداعىداي اينالدىردى —
2025 ـ جىلى 4 ـ ايدىڭ 27 ـ كۇنى، بەيجيڭ حالىق سارايى، مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ ٴماجىلىس زالى.
«جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكولوگيالىق ورتا زاڭناماسى (جوبا)» سىندى جاڭا داۋىردەگى كورىكتى جۇڭگو قۇرىلىسىن قورعاۋ تاريحي بورىشىن ارقالاعان ماڭىزدى زاڭناما جوباسى 14 ـ كەزەكتى مەملەكەتتىك حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتى 15 ـ ٴماجىلىسىنىڭ العاشقى قاراۋىنا ۇسىنىلدى.
زاڭنامانى اشساڭىز، جاسىل تاۋ كوز الدىڭىزعا كەلەدى. پارتيا 20 ـ كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى ٴۇشىنشى جالپى ماجىلىسىندە ەكولوگيالىق ورتا زاڭناماسىن جاساۋ جونىندە ايقىن ورنالاستىرۋ جاسالۋدان ەكولوگيالىق ورتا زاڭناماسىن جاساۋدا ”شەشۋشى قادام“ تاستاۋعا دەيىن جوبادا قازىرگى اتقارىلىپ وتىرعان زاڭدا بەلگىلەنگەن لاستانۋدان ساقتانۋ جانە ونى وڭاۋ جونىندەگى جالپىلىق سيپاتتى تۇزىمدەر جالپى ەرەجە، جاي بەلگىلەمە بولىپ قورىتىندىلانىپ سۇرىپتالدى، سونداي ـ اق ۇتىمدىلىعى امالياتتا دالەلدەنگەن كەمەلدى تاجىريبەلەر زاڭدىق تۇزىمگە، بەلگىلەمەگە اينالدى.
رەفورما جۇرگىزۋ جانە زاڭمەن باسقارۋ قۇستىڭ قوس قاناتىنا، اربانىڭ قوس دوڭگەلەگىنە ۇقسايدى. رەفورما قامال الۋ كەزەڭى مەن تەرەڭ ايدىنعا قادام تاستاعان كەزدە زاڭمەن باسقارۋ نەگىزىن بەكەمدەپ، زاڭمەن باسقارۋ كۇشىن ساۋلەلەندىرىپ، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدى قورعاپ تولقىن جارا العا ىلگەرىلەۋ تىپتەن قاجەت.
ۋاكىلدەر زاڭىنا وزگەرىس ەنگىزىپ، حالىق قۇرىلتايى ۋاكىلدەرى قىزمەتىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن زاڭمەن باسقارۋ ارناسىندا ىلگەرىلەتتى؛ باقىلاۋ ـ تەكسەرۋ زاڭىنا وزگەرىس ەنگىزىپ، باقىلاۋ ـ تەكسەرۋ قىزمەتىنىڭ ارناعا ٴتۇسۋىن، زاڭمەن باسقارىلۋىن، جۇيەلىلەنۋىن ىلگەرىلەتتى... زاڭمەن باسقارۋ وتكىر سەمسەرى بوگەتتەردى بۇزىپ، رەفورمانىڭ تياناقتانۋىنا پارمەندى شىنايى كەپىلدىك ەتتى.
حالىقتىڭ وزىنە ـ ٴوزى قوجايىن بولۋ ٴتۇزىمى قۇرىلىسىن كۇشەيتىپ، ٴادىليالىق جاۋاپكەرشىلىك ٴتۇزىمىن تياناقتاندىرىپ جانە كەمەلدەندىرىپ، قىلمىسىن مويىنداپ، جازاسىنا مويىنسال بولعاندارعا كەڭشىلىك ەتۋ ٴتۇزىمىن قولدانۋدى اناعۇرلىم ارناعا ٴتۇسىرىپ، ارىز ـ ارمان قىزمەتىنىڭ زاڭمەن باسقارىلۋىن كۇش سالا ىلگەرىلەتتى... زاڭ شىعارۋ، زاڭ اتقارۋ، ٴادىليا، زاڭعا بويسۇنۋ بۋىندارىنداعى رەفورمانى سايكەستى ىلگەرىلەتىپ، زاڭمەن باسقارۋ جۇيەسىن جاپپاي جوعارىلاتتى.
زاڭمەن باسقارۋ كۇش ـ قۋاتى ىسكە قوسىلىپ، زاڭمەن باسقارۋ باسىمدىعى توپتالدى، ”جۇڭگو باسقارۋىنىڭ“ ىرگە تاسى اناعۇرلىم بەكەمدەلىپ، قۋاتى اناعۇرلىم كورنەكتى بولىپ، مەملەكەتتى باسقارۋ جۇيەسى مەن باسقارۋ قابىلەتىنىڭ وسىزاماندانۋىنىڭ اناعۇرلىم بيىك دەڭگەيگە قادام تاستاۋىن ىلگەرىلەتتى.
حالىقتى وزەك ەتۋگە تاباندى بولىپ، رەفورما كۇشى ارقىلى حالىقتى ۋايىمنان ارىلتىپ، حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزدى —
2025 ـ جىلى 1 ـ ايدا كوكتەم مەرەكەسى قارساڭىندا باس شۋجي شي جينپيڭ لياۋنيڭگە بارىپ قىزمەت تەكسەردى، شوعىرلى وزگەرتىلگەن شىنياڭ دادۇڭ رايونى چاڭ ـ ان ٴمالىسى چاڭ ـ ان شاعىن اۋماعىنا كەلىپ، تۇرعىنداردىڭ ۇيىنە كىرىپ، ولارعا امانداستى.
كونە، ەسكى تۇرعىندار رايونىن جاڭالاۋدىڭ ٴبىر ۇشى حالىق تۇرمىسىنىڭ قۇت ـ ىرىسىمەن، ٴبىر ۇشى قالانىڭ دامۋىمەن بايلانىسىپ جاتادى. ادامدى وزەك ەتكەن جاڭاشا قالا ـ قالاشىقتاندىرۋدى اناعۇرلىم ويداعىداي ىلگەرىلەتۋ باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ كوكەيىنەن شىققان ەمەس.
قىزمەت تەكسەرگەندە باس شۋجي شي جينپيڭ مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: ”رەفورمانى يگەرۋدە نازاردى ماسەلەگە اناعۇرلىم شوعىرلاندىرۋ، ٴتۇيىندى كورنەكتىلەندىرۋ، قيىن تۇيىندەردى شەشۋ كەرەك“، ”قالا مەن اۋىلدىڭ توعىسا دامۋىنا تاباندى بولىپ، اۋدان ورتالىقتارىن ماڭىزدى دانەكەر ەتكەن جاڭاشا قالا ـ قالاشىقتاندىرۋ قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتۋ كەرەك“.
2024 ـ جىلى 7 ـ ايدا ”ادامدى نەگىز ەتكەن جاڭاشا قالا ـ قالاشىقتاندىرۋ ستراتەگياسىن ىشكەرىلەي اتقارۋدىڭ 5 جىلدىق ارەكەت جوسپارى“ باسىلىپ تاراتىلدى. نوپوس ٴتۇزىمى رەفورماسىن ونان ارى تەرەڭدەتۋدەن قالاعا كىرىپ نوپوسقا قونعان ديقانداردىڭ اۋىل ـ قىستاق ۇقىق ـ مۇددەسىن قورعاۋ ساياساتىن اقاۋسىزداندىرۋعا دەيىن، قالا ارالىق تاسىمال ونىمدىلىگىن جوعارىلاتۋدان قالا ـ قالاشىقتاعى كونە، ەسكى شاعىن اۋماقتاردى جاڭالاۋعا دەيىن... ارەكەت جوسپارىندا حالىق بۇقاراسىمەن تىعىز قاتىسى بار 4 ٴتۇرلى كەلەلى ارەكەت، 19 ٴتۇرلى ٴتۇيىندى مىندەت، سونداي ـ اق قاتىستى ساياسات ـ شارالار العا قويىلدى.
حالىق ٴۇشىن رەفورما جاساعاندا عانا رەفورمانىڭ ٴمانى بولادى؛ حالىققا سۇيەنىپ رەفورما جاساعاندا عانا رەفورمادا قوزعاۋشى كۇش بولادى.
ٴبىر جىلدان بەرى، رەفورمانى ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەتۋدە باستان ـ اياق حالىقتىڭ قۇت ـ ىرىسىن ارتتىرۋدى شىعار ٴتۇيىن جانە تابان تىرەر تياناق ەتىپ، حالىقتىڭ تۇتاس تۇلعالىق مۇددەسىن، ٴتۇبىرلى مۇددەسىن، ۇزاق بولاشاقتىق مۇددەسىن شىعار ٴتۇيىن ەتە وتىرىپ جوسپارلادى جانە ىلگەرىلەتتى.
جان سانىنىڭ قارتتانۋىنا بەلسەنە توتەپ بەرۋ ٴۇشىن، زاڭدا بەلگىلەنگەن زەينەتكە شىعۋ جاسىن بىرتىندەپ ۇزارتۋدى اتقارۋ جونىندەگى قاۋلىنى باسىپ تاراتىپ، اتقارىپ، ەرىكتى، يكەمدى بولۋ پرينسيبىن يگەرىپ، جالپى جاقتان ٴبىرشاما باياۋ ىرعاقپەن از ـ ازدان بىرتىندەپ رەتتەدى؛
وقۋ ـ اعارتۋ ادىلدىگىن جەبەۋدى كوزدە ۇستاپ، «وقۋ ـ اعارتۋدا قۋاتتى ەل قۇرىلىسى جوبا باعدارناماسىندا (2024 ـ جىلدان 2035 ـ جىلعا دەيىن)» ”مىندەتتى وقۋ ـ اعارتۋ مەكتەپتەرىن ولشەمدەندىرۋ قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ“، ”اۋدان وڭىرىندەگى مىندەتتى وقۋ ـ اعارتۋدىڭ ساپالى، بىركەلكى بولۋىن قۋزاۋ ـ جەتەكشىلىك ەتۋدى، باعالاۋدى ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، قالا وڭىرىندەگى مىندەتتى وقۋ ـ اعارتۋدىڭ ساپالى، بىركەلكى دامۋىن ٴتارتىپتى ىلگەرىلەتۋ“ ورتاعا قويىلدى؛
”قارتتار مەن بالالاردى“ ايالاۋدى ارقاۋ ەتىپ، انا ـ بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ، بالالاردى ەمدەۋ، جالپىعا ٴتيىمدى باعىپ ـ تاربيەلەۋگە اماناتتاۋ قىزمەت وتەۋىمەن قامداۋدى ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، جاقسارتىپ، جەكەلەر زەينەتاقى ٴتۇزىمىن جاپپاي اتقاردى؛
بۇقارا كوڭىل ٴبولىپ، نازار اۋدارىپ وتىرعان ماسەلەلەر ٴجىتى قاداعالانىپ، جاڭا داۋىردەن بەرى تۇڭعىش رەت ورتالىق دەڭگەيىندە جۇمىستانۋدى جەبەۋدىڭ جەتەكشى حۇجاتى شىعارىلىپ، جوعارى مەكتەپتەن وقۋ تاۋىسقان وقۋشىلار قاتارلى جاستاردىڭ جۇمىستانىپ، قابىلەتتى بولۋ ارناسىن كەڭەيتۋ، تەڭ تۇرعىدا جۇمىستانۋ ۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ سياقتى 24 ٴتۇرلى شارا ورنالاستىرىلدى؛
حالىق تۇرمىسىن اناعۇرلىم قامتاماسىز ەتۋ جانە جاقسارتۋ، بۇقارانىڭ شۇعىل، قيىن، ۋايىمداعان، ٴزارۋ ماسەلەلەرىن كۇش سالا شەشۋ جونىندەگى پىكىر شىعارىلىپ، حالىق تۇرمىسى قۇرىلىسىنىڭ اناعۇرلىم ٴادىل، بىركەلكى، جالپىعا ٴتيىمدى، قولجەتىمدى بولۋى ىلگەرىلەتىلدى؛
...
رەفورما شارالارى حالىق تىلەگىنە سايكەسىپ، حالىق قالاۋىنا قۇرمەت ەتىپ، ەل رايىنا نازار اۋدارىپ، حالىق تۇرمىسىنا كۇش سالىپ، بۇقارانىڭ ەڭ كوكەي تەستى ۇمىتىنە شىنايى جاۋاپ قايتارىپ، رەفورما، دامۋ جەتىستىكتەرىنىڭ اناعۇرلىم كوپ، اناعۇرلىم ٴادىل تۇردە جالپى حالىققا يگىلىك جەتكىزۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتتى.
رەفورما جەلكەن جايىپ، دابىل قاعىپ، قايتا جورىققا اتتانۋعا قۋزادى.
شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، زامانىمىزداعى جۇڭگونىڭ ەڭ ايقىن ەرەكشەلىگى، ەڭ ايبىندى بەينەسى جاڭا كورىنىس بولىپ ۇزدىكسىز كەسكىندەلۋدە. بولاشاققا بەت الىپ، العان بەتتەن قايتپايتىن كۇرەسكەرلىك بەينەمەن رەفورمانىڭ ونان ارى جاپپاي تەرەڭدەۋىن العا قاراي ىلگەرىلەتسەك، ٴسوز جوق، جۇڭگو ۇلگىسىندەگى وسىزامانداندىرۋعا سارقىلماس قۋاتتى قوزعاۋشى كۇش ۇستەي الامىز.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 ـ ايدىڭ 26 ـ كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)